Quảng Ninh có 636 di tích lịch sử, văn hoá, trong đó có 2 di sản thế giới, 8 di tích quốc gia đặc biệt, 56 di tích cấp quốc gia, 101 di tích cấp tỉnh. Bên cạnh đó, tỉnh còn có 362 di sản văn hóa phi vật thể với 19 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đây là nguồn tài nguyên quý giá để tỉnh phát triển công nghiệp văn hoá, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và hoạt động kinh tế, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của di sản.
Ngày 14/11/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định số 2486/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó lần đầu tiên xác lập khung phát triển đồng bộ cho 10 ngành công nghiệp văn hóa, trong đó có du lịch văn hóa.
Phát triển công nghiệp văn hóa từ di sản văn hóa là việc biến di sản thành nguồn lực kinh tế và xã hội bằng cách khai thác giá trị của nó để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ văn hóa, du lịch, đồng thời bảo tồn và phát huy di sản. Theo các chuyên gia, công nghiệp văn hóa có vai trò tích cực đối với việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc; giúp quảng bá, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người; phát triển du lịch góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta nhận thức về lĩnh vực văn hóa nói chung và công nghiệp văn hóa nói riêng đã có sự đổi mới căn bản trên nhiều phương diện. Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 của Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI đã xác định “Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm khai thác và phát huy những tiềm năng và giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam; khuyến khích xuất khẩu sản phẩm văn hóa, góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới”. Trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII cũng chỉ rõ: “Lấy giá trị văn hóa, con người Việt Nam làm nền tảng, sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững”.
Tỉnh Quảng Ninh được các chuyên gia đánh giá là một trong những tỉnh đã làm tốt công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, tạo điều kiện phát triển công nghiệp văn hoá. Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh, phát triển công nghiệp văn hoá là một trong những ưu tiên hàng đầu. Trong thời gian qua, với sự quan tâm của tỉnh, các di sản văn hoá vật thể, phi vật thể trên địa bàn tỉnh đã được bảo tồn, khai thác phát huy giá trị. Điển hình là danh thắng Yên Tử, ngay từ khi chưa được công nhận là di sản thế giới thì Yên Tử đã được khai thác các giá trị với nhiều dịch vụ văn hoá như các dịch vụ nghỉ dưỡng, khu trải nghiệm, các giải chạy, giải leo núi Yên Tử. Gần đây nhất là Giải chạy Yên Tử Heritage Marathon 2025 - “Chạm vùng di sản” tổ chức ngày 16/11/2025, thu hút hơn 3.000 vận động viên đến từ nhiều tỉnh, thành trong nước và quốc tế. Qua đó, góp phần lan toả, quảng bá rộng rãi hình ảnh của Yên Tử ra thế giới.
Vịnh Hạ Long tiếp tục được khai thác theo hướng tổ chức các tour biểu diễn âm nhạc trên du thuyền, đưa du khách ngắm cảnh Hạ Long về đêm. Khu vực miền Đông tỉnh với văn hoá truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc đang được khai thác, phát huy. Ngày 26/11/2025, tại xã Bình Liêu, lần đầu tiên giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số được Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp với VTV5, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức hứa hẹn sẽ dành được sự quan tâm của khán giả và du khách cả nước.
Mặc dù còn nhiều việc phải làm như xây dựng, đào tạo nguồn nhân lực, đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số trong hoạt động du lịch, tiếp tục tạo các cơ chế chính sách... nhưng với chủ trương, quan điểm phát triển công nghiệp văn hoá là một trong những ưu tiên hàng đầu, tin rằng trong tương lai Quảng Ninh sẽ trở thành một trong những địa phương phát triển công nghiệp văn hóa hàng đầu của cả nước.
