Sau gần 1 năm triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mặc dù khối lượng công việc ở mỗi địa phương nhiều hơn, nhưng đội ngũ CBCC đã nỗ lực triển khai công việc, đặc biệt phát huy vai trò người đứng đầu trong công tác lãnh đạo, đẩy nhanh tiến độ GPMB thực hiện các dự án trọng điểm, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Phường Hiệp Hòa đang triển khai 8 dự án trọng điểm với trên 1.500 hộ dân thuộc diện bồi thường, GPMB. Đây là một trong những địa phương có khối lượng công việc GPMB lớn nhất tỉnh. Trong quá trình triển khai, chính quyền cơ sở đã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nắm bắt tâm tư, giải quyết kịp thời kiến nghị của người dân. Theo ông Vũ Văn Hạ (người dân phường Hiệp Hòa), cán bộ phường ngày càng gần dân, sâu sát đời sống của bà con hơn. Nhiều vấn đề phát sinh ngay tại cơ sở được cán bộ phường nắm bắt và trực tiếp trao đổi, giải quyết ngay nên tạo được sự đồng thuận, tin tưởng trong nhân dân.
Không chỉ nâng cao hiệu quả dân vận, việc phân cấp, ủy quyền mạnh cho địa phương cũng giúp công tác GPMB được thực hiện theo cơ chế “một đầu mối”, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao trách nhiệm của cán bộ cơ sở. Người dân thuận lợi hơn trong quá trình hoàn thiện các thủ tục liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Ông Trịnh Văn Khởi, Quyền Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ phường Hiệp Hòa, cho biết: Khi phân cấp mạnh hơn cho cấp cơ sở, nhiều nội dung có thể chủ động xử lý ngay tại địa phương, hạn chế việc phải xin ý kiến qua nhiều cấp trung gian như trước đây, qua đó góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.
Tại phường Đông Mai, công tác GPMB đối với dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng KCN Sông Khoai đang được triển khai quyết liệt. Theo đó, tổng diện tích phải GPMB của dự án là 63,4ha, ảnh hưởng đến 518 hộ dân. Đến nay, đã thực hiện GPMB được 33,93ha, đạt 53,52%; còn lại 29,47ha đang tiếp tục được triển khai. Riêng phường Đông Mai được giao trực tiếp thực hiện công tác GPMB đối với diện tích thu hồi của 273 hộ dân. Đến nay, phường đã hoàn thành kiểm đếm 100% với 27,1ha, tạo cơ sở để lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng quy định.
Để đạt được kết quả trên, phường Đông Mai đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, vận động nhân dân. Các chủ trương, chính sách liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ được công khai, minh bạch; các phương án được tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trước khi phê duyệt. Chính quyền địa phương cũng chủ động đối thoại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân để kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở.
Ông Vũ Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND phường Đông Mai, cho biết: “Phường luôn xác định phải bảo đảm hài hòa lợi ích, quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời thực hiện công khai, minh bạch trong từng khâu. Khi người dân hiểu, đồng thuận và ủng hộ thì việc triển khai các dự án sẽ thuận lợi hơn”.
Thực tế tại nhiều địa phương có các dự án động lực đi qua như: Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, các khu công nghiệp, dự án hạ tầng giao thông cho thấy hiệu quả rõ nét của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong công tác GPMB. Nếu như trước đây nhiều nội dung phải xin ý kiến qua nhiều cấp trung gian, mất nhiều thời gian xử lý thì nay, việc phân cấp, phân quyền mạnh cho cơ sở, chính quyền cấp xã, phường có thể chủ động rà soát hồ sơ, tổ chức đối thoại, giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh ngay từ địa bàn.
Cùng với đó, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp cơ sở được phát huy rõ nét. Các địa phương chủ động huy động cả hệ thống chính trị tham gia tuyên truyền, vận động, “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, trực tiếp gặp gỡ, đối thoại với người dân để tạo sự đồng thuận trong thực hiện chủ trương thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Nhờ sát dân, nắm chắc tình hình địa bàn, nhiều khó khăn, kiến nghị của người dân được giải quyết ngay từ sớm, hạn chế phát sinh đơn thư, khiếu kiện kéo dài.
Đặc biệt, mô hình chính quyền 2 cấp cũng giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao tính chủ động của cơ sở trong công tác GPMB. Nhiều địa phương đã thành lập các tổ công tác chuyên trách, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công khai minh bạch các phương án bồi thường, hỗ trợ để người dân dễ theo dõi, giám sát.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, các địa phương cũng chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác GPMB. Nhiều cán bộ có kinh nghiệm được tăng cường về cơ sở; công tác đào tạo, tập huấn nghiệp vụ được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm quá trình triển khai đúng quy định, chặt chẽ ngay từ đầu, hạn chế tối đa sai sót và phát sinh khiếu kiện.
Việc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tạo chuyển biến rõ nét trong nhiều mặt công tác, trong đó có công tác GPMB - nhiệm vụ then chốt để triển khai các dự án động lực, thu hút đầu tư và mở rộng không gian phát triển. Khi chính quyền cơ sở được trao quyền nhiều hơn, chủ động hơn và gần dân hơn, những “điểm nghẽn” từng bước được tháo gỡ, tạo nền tảng quan trọng để Quảng Ninh thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.
