Là vùng hội tụ, giao thoa của nhiều bản sắc văn hóa, những năm qua thành phố coi trọng phát triển kinh tế gắn với phát triển văn hóa, con người Quảng Ninh. Qua đó, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân Vùng mỏ.
Những năm qua, cùng với việc duy tu, gìn giữ giá trị các di tích, danh thắng trên địa bàn, thành phố luôn coi trọng phát huy giá trị văn hóa, con người Quảng Ninh. Đặc biệt, thành phố đã triển khai hiệu quả Nghị quyết số 17-NQ/TU (ngày 30/10/2023) về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững.
Theo đó, thành phố đã có nhiều quyết sách xây dựng và phát triển văn hóa, con người toàn diện; chú trọng bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh và phát huy giá trị các lễ hội truyền thống, bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc. Quan tâm đưa nội dung giáo dục lịch sử, văn hóa địa phương vào trường học, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và đẩy mạnh phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Qua đó, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân.
Từ đầu năm đến nay, Quảng Ninh tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, thể thao lớn, lan tỏa hình ảnh, con người Quảng Ninh đến bạn bè trong và ngoài nước. Thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động như: Đại hội Thể dục thể thao thành phố lần thứ X với 18 môn thể thao, thu hút 3.468 VĐV thuộc 56 đơn vị tham gia; Giải chạy Global Gate Hạ Long ESG++ Marathon 2026, thu hút 1.500 VĐV; Giải vô địch đấu kiếm Đông Nam Á năm 2026 với 180 kiếm thủ đến từ 5 quốc gia… Cùng với đó là nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật đặc sắc mang đậm nét văn hóa Vùng mỏ.
Những ngày này, hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống công nhân Vùng mỏ - truyền thống ngành Than 12/11 (1963-2026), Quảng Ninh và ngành Than đã và đang tổ chức nhiều hoạt động sôi nổi nhằm lan tỏa truyền thống công nhân Vùng mỏ, truyền thống ngành Than. Mới đây, TKV tổ chức khánh thành Khu di tích lịch sử địa điểm khai thác than đầu tiên của Việt Nam tại núi Yên Lãng, phường Mạo Khê.
Việc hoàn thành dự án này đã hiện thực hoá mong muốn, tâm huyết của các thế hệ lãnh đạo và cán bộ, công nhân, người lao động TKV qua các thời kỳ; tạo nên một quần thể công trình kiến trúc đẹp, mang đậm nét văn hoá tâm linh, hài hoà với thiên nhiên; trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho các thế hệ, điểm tham quan du lịch trải nghiệm di sản công nghiệp ngành Than gắn với phát triển du lịch bền vững của thành phố. Đây cũng là không gian tâm linh linh thiêng, nơi thờ tự, tri ân tổ nghiệp, tôn vinh các vị tiên hiền, tiên liệt, người thợ mỏ đã hy sinh vì sự nghiệp phát triển của ngành Than.
Hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và triển khai các hoạt động nhằm quảng bá, xúc tiến, kích cầu du lịch năm 2026, Sở VH-TT&DL chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị liên quan sẽ tổ chức liên hoan ẩm thực cấp thành phố và chuỗi hoạt động “Yên Tử - Sắc thu thiền định” 2026. Theo kế hoạch, Liên hoan Ẩm thực thành phố Quảng Ninh năm 2026 diễn ra trong 5 ngày (từ 20 đến 24/11) tại khu chợ đêm Vui Fest, khu đô thị Sun Marina Hạ Long (phường Bãi Cháy).
Với chủ đề “Quảng Ninh - Điểm đến hội tụ tinh hoa ẩm thực”, ngày hội sẽ có khoảng 150 gian hàng trưng bày các món ăn, đồ uống và sản vật đặc trưng của Quảng Ninh, cũng như nhiều địa phương trên cả nước. Sự kiện kỳ vọng đón khoảng 60.000 lượt khách trong và ngoài nước, từ đó tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực và tạo đà bứt phá mạnh mẽ cho ngành du lịch địa phương.
Bên cạnh đó, chuỗi hoạt động “Yên Tử - Sắc thu thiền định” 2026 mang đậm bản sắc văn hóa và tinh thần di sản, mở màn là Giải cờ tướng “Kỳ vương Yên Tử” lần thứ nhất đã diễn ra ngày 31/10 và 1/11. Tiếp đến là Hội thi người giới thiệu hay nhất về Yên Tử được tổ chức ngày 7 và 8/11, nhằm tôn vinh vẻ đẹp danh thắng. Giải chạy Yên Tử Heritage Marathon 2026 với chủ đề “Chạm vùng di sản” diễn ra từ ngày 28 đến 29/11 cùng với chương trình “Bình minh Yên Tử - Theo dấu chân Phật hoàng”, kết hợp Đại lễ tưởng niệm 718 năm Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn diễn ra vào ngày 9/12…
Mới đây, Quảng Ninh tổ chức Lễ phát động Tuần Văn hóa Đại đoàn kết dân tộc, hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Lễ phát động mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa được tổ chức rộng khắp trên địa bàn thành phố, nhằm tôn vinh những giá trị truyền thống, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Theo kế hoạch, Quảng Ninh tổ chức 19 hoạt động cấp thành phố và 54 hoạt động tại các xã, phường, đặc khu. Các chương trình nghệ thuật, giao lưu văn hóa, thể thao, triển lãm, hội sách, tuần phim, giới thiệu di sản, quảng bá du lịch, ẩm thực và sản phẩm đặc trưng được triển khai phù hợp với điều kiện từng địa phương, tạo cơ hội để đông đảo người dân tham gia, trải nghiệm và thụ hưởng các giá trị văn hóa.
Bà Nguyễn Thị Sen (khu Hồng Hà 6, phường Hạ Long) cho biết: "Những ngày này, các địa phương trong toàn thành phố rộn ràng những hoạt động văn hóa, thể thao hướng đến Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. Ở khu phố Hồng Hà 6 cũng diễn ra các hoạt động văn nghệ, thể thao với không khí vui tươi, phấn khởi, tạo sự đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng dân cư".
Quảng Ninh có 609 di tích, trong đó có 8 di tích quốc gia đặc biệt, 57 di tích quốc gia, 105 di tích cấp tỉnh; là vùng đất hội tụ, giao thoa của nhiều bản sắc văn hóa. Đặc biệt, truyền thống "Kỷ luật và Đồng tâm", tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường được hun đúc qua nhiều thế hệ đã trở thành sức mạnh tinh thần quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển của địa phương.
Quảng Ninh tiếp tục xác định phát triển kinh tế phải gắn với phát triển văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Thành phố kiên định mục tiêu bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và phát huy vai trò của người dân trong sáng tạo, gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống.
