Những năm qua, công tác xây dựng lực lượng DQTV được tỉnh triển khai đồng bộ, từng bước nâng cao cả về tổ chức, biên chế và chất lượng tổng hợp. Lực lượng này không chỉ làm tốt nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu mà còn tích cực tham gia giữ gìn an ninh trật tự, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn. Qua đó, khẳng định vai trò là chỗ dựa vững chắc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân ở địa phương.
Nền tảng vững chắc từ tổ chức lực lượng
Quảng Ninh là địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh khi hội tụ đầy đủ yếu tố miền núi, biên giới, biển, đảo, có cả đường biên trên bộ và trên biển tiếp giáp với Trung Quốc; dân số trên 1,3 triệu người, phân bố không đồng đều. Do đó, yêu cầu đặt ra đối với xây dựng lực lượng vũ trang, nhất là lực lượng DQTV, không chỉ toàn diện mà còn phải linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng khu vực. Từ thực tiễn đó, lực lượng DQTV được tổ chức ở 100% xã, phường, đặc khu, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, từng bước nâng cao chất lượng, bảo đảm số lượng hợp lý.
Trong quá trình xây dựng, tỉnh đặc biệt chú trọng yếu tố con người và chất lượng chính trị của lực lượng. Tỷ lệ đảng viên trong DQTV đạt khoảng 22%; 100% xã, phường, đặc khu có chi bộ quân sự, trên 90% Chỉ huy trưởng Ban CHQS cấp xã tham gia cấp ủy cùng cấp. Đây là nền tảng quan trọng để tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, đồng thời nâng cao hiệu quả tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ở cơ sở.
Bám sát đặc điểm địa bàn, việc tổ chức lực lượng được triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên khu vực biên giới, biển, đảo và những địa bàn trọng yếu. Công tác tuyển chọn được thực hiện chặt chẽ, chú trọng chất lượng, ưu tiên những công dân đã được rèn luyện qua các phong trào đoàn thể, quân nhân xuất ngũ, đoàn viên, đảng viên trẻ. Nhờ đó, lực lượng DQTV vừa bảo đảm tính kế thừa, vừa nâng cao chất lượng tổng hợp.
Hằng năm, cơ quan quân sự các cấp thực hiện tốt công tác rà soát, đăng ký, quản lý và bổ sung lực lượng, với tỷ lệ thay thế từ 17-23% quân số. Toàn tỉnh hiện duy trì 66 tiểu đội dân quân thường trực tại 54 xã, phường, đặc khu; góp phần nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu ngay từ cơ sở, nhất là ở các địa bàn xung yếu.
Cùng với xây dựng tổ chức, công tác huấn luyện được triển khai nghiêm túc, bám sát phương châm “Cơ bản, thiết thực, chất lượng”. Nội dung huấn luyện toàn diện, chú trọng cả chính trị, pháp luật và quân sự, nâng cao bản lĩnh, khả năng xử lý tình huống cho lực lượng. Các hội thi, hội thao được tổ chức thường xuyên, trở thành môi trường rèn luyện hiệu quả, góp phần nâng cao trình độ, kỹ năng cho cán bộ, chiến sĩ DQTV.
Song song với đó, công tác bảo đảm chế độ, chính sách cho lực lượng DQTV được tỉnh đặc biệt quan tâm. Ngoài các quy định của Trung ương, Quảng Ninh đã nâng mức hỗ trợ ngày công lao động lên 0,12% mức lương cơ sở; đồng thời bảo đảm tiền ăn, đi lại, chăm lo đời sống, từng bước đầu tư xây dựng doanh trại, nhà ở cho lực lượng dân quân thường trực, nhất là ở khu vực biên giới, hải đảo. Những chính sách này góp phần tạo động lực để cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nhiệm vụ.
Giữ vững an ninh từ sớm, từ cơ sở
Với quân số hơn 25.000 người, chiếm khoảng 1,7% dân số, lực lượng DQTV đã và đang phát huy rõ vai trò nòng cốt trong giữ vững an ninh, trật tự ngay từ cơ sở. Trên từng địa bàn, lực lượng duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, phối hợp chặt chẽ với Công an, Bộ đội Biên phòng tổ chức tuần tra, canh gác, bảo vệ mục tiêu trọng yếu, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Trong thực tiễn, DQTV luôn là lực lượng “có mặt sớm, xử lý tại chỗ” trước các tình huống phát sinh. Từ phòng, chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn đến hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả dịch bệnh, lực lượng này đều tham gia tích cực, thể hiện rõ vai trò xung kích, trách nhiệm với cộng đồng.
Bên cạnh nhiệm vụ quốc phòng, công tác dân vận của lực lượng DQTV tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều hoạt động thiết thực. Hằng năm, lực lượng đóng góp hàng chục nghìn ngày công lao động, tham gia làm đường giao thông nông thôn, nạo vét kênh mương, xây dựng công trình dân sinh, nhà tình nghĩa… Qua đó góp phần cải thiện hạ tầng, nâng cao đời sống người dân, đồng thời củng cố thế trận lòng dân ngày càng vững chắc.
Đại tá Bùi Đức Lâm, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh nhấn mạnh: “Thời gian tới, lực lượng dân quân của tỉnh sẽ tiếp tục được xây dựng theo hướng vững mạnh, rộng khắp, nâng cao chất lượng tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu; đồng thời bảo đảm tốt chế độ, chính sách, nhất là đối với lực lượng ở khu vực biên giới, hải đảo. Qua đó, phát huy vai trò nòng cốt trong giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần xây dựng cơ sở vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”.
Quán triệt định hướng đó, công tác xây dựng lực lượng DQTV trên địa bàn tỉnh tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, triển khai đồng bộ, sát thực tiễn. Trọng tâm là giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị trong xây dựng lực lượng DQTV vững mạnh, rộng khắp.
Cùng với đó, tỉnh tập trung kiện toàn tổ chức, biên chế phù hợp với đặc thù từng địa bàn, nhất là khu vực biên giới, biển, đảo; chú trọng nâng cao chất lượng huấn luyện, giáo dục chính trị, pháp luật; quan tâm đào tạo cán bộ, phát triển đảng viên trong lực lượng, từng bước nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
