Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục tích hợp 3 Chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình thống nhất, kết hợp với việc xây dựng Bộ tiêu chí xã NTM tiệm cận các tiêu chuẩn hiện đại, xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững, đang tạo nên động lực mạnh mẽ để thu hẹp khoảng cách vùng miền, nâng cao toàn diện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, việc triển khai đồng bộ 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (Xây dựng NTM; Giảm nghèo bền vững; Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi) đã mang lại những đổi thay căn bản cho diện mạo nông thôn trên địa bàn tỉnh. Kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, đời sống nhân dân không ngừng nâng cao, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm sâu. Tuy nhiên, qua thực tiễn triển khai cũng bộc lộ những hạn chế, thách thức không nhỏ về chất lượng đạt chuẩn giữa các địa phương chưa đồng đều; một số tiêu chí chưa mang tính bền vững cao; khoảng cách phát triển giữa khu vực đô thị, ven đô với vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo còn lớn; một số xã sau khi đạt chuẩn vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí…
Nhận diện rõ những khó khăn, thách thức đó, bước sang giai đoạn 2026 - 2030, khi trung ương quyết định tích hợp 3 Chương trình mục tiêu quốc gia thành một Chương trình thống nhất trên phạm vi cả nước, tỉnh Quảng Ninh đã nhanh chóng hoàn thành các nhiệm vụ chuẩn bị theo yêu cầu của Trung ương, ban hành các kế hoạch triển khai, rà soát hiện trạng tại từng địa phương và bố trí nguồn lực ngân sách 2.400 tỷ đồng để thực hiện chương trình ngay trong năm 2026.
“Sức sống mới” của chương trình NTM giai đoạn 2026 - 2030 được phản ánh rõ nét từ chính tinh thần chủ động, quyết liệt tại các địa phương. Tại xã Đông Ngũ, sau sáp nhập có diện tích tự nhiên 142,8km², dân số 18.239 người trải dài trên 23 thôn. Để bắt nhịp nhiệm vụ mới, xã nhanh chóng kiện toàn Ban chỉ đạo thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên phụ trách từng tiêu chí, chỉ tiêu gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đồng thời, ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn xã, giai đoạn 2026-2030 và Kế hoạch thực hiện chi tiết cho giai đoạn 2026 - 2027.
Qua rà soát, đánh giá thực trạng theo Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2026 - 2030 (áp dụng đối với xã nhóm 1), xã Đông Ngũ hiện đạt 6/10 tiêu chí và 39/47 chỉ tiêu. Năm 2026, xã đặt mục tiêu nâng số tiêu chí đạt chuẩn lên 7/10 tiêu chí và 42/47 chỉ tiêu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã tập trung triển khai đầy đủ, kịp thời các cơ chế, chính sách của Trung ương và của tỉnh; huy động tối đa nguồn lực duy trì, nâng cao chất lượng tiêu chí theo hướng bền vững. Trọng tâm là đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với phát triển kinh tế nông thôn sinh thái, hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị; khuyến khích phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống; tăng cường đào tạo nghề, giải quyết việc làm và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành…
Để tiếp tục xây dựng NTM toàn diện, ngày 10/7, UBND tỉnh đã tổ chức họp cho ý kiến đối với dự thảo Quyết định ban hành Bộ tiêu chí về xã NTM và Bộ tiêu chí về thôn đạt chuẩn NTM trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Dự thảo Bộ tiêu chí xã gồm 10 nhóm tiêu chí bao quát toàn diện các lĩnh vực từ quy hoạch, hạ tầng, phát triển kinh tế, an sinh xã hội đến môi trường, chuyển đổi số, cải cách hành chính, quốc phòng và an ninh. Điểm nổi bật là dự thảo đã bổ sung nhiều chỉ tiêu hiện đại, tiệm cận xu thế phát triển bền vững, như: Phủ sóng internet đến 100% khu dân cư và vùng sản xuất; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; xây dựng mô hình thôn thông minh; nâng cao tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát an ninh trật tự. Đối với các đặc khu, dự thảo quy định phải đạt từ 70% trở lên số tiêu chí áp dụng đối với xã nhóm 1, ưu tiên các tiêu chí thiết yếu như: Thu nhập, sản phẩm OCOP, giảm nghèo, nước sạch và an toàn thực phẩm.
Liên quan đến nội dung này, đồng chí Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo: Các địa phương khẩn trương rà soát, xây dựng lộ trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, các nguồn lực phải được ưu tiên tập trung hỗ trợ có mục tiêu cho các xã phấn đấu đạt chuẩn NTM ngay trong năm 2026. Đồng thời, sớm phân bổ chi tiết danh mục dự án, công trình trong quý III nhằm bảo đảm đầu tư đồng bộ, hiệu quả, tránh phân tán, dàn trải. Các sở, ngành liên quan ban hành hướng dẫn thực hiện trước ngày 25/7/2026. Đây là nền tảng pháp lý vững chắc để tỉnh Quảng Ninh tiếp tục nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân và tạo bứt phá toàn diện trong xây dựng NTM.
