Ngày 7/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 218/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Các nghị quyết của Trung ương tạo thêm động lực và không gian chính sách mới để các địa phương ven biển phát huy lợi thế, mở rộng dư địa phát triển kinh tế biển, trong đó có Quảng Ninh.
Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 xác định kinh tế biển tiếp tục là một động lực quan trọng của nền kinh tế, đồng thời đặt yêu cầu phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh; hoàn thiện hạ tầng biển; nâng cao năng lực khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống nhân dân vùng biển, đảo.
Cụ thể hóa chủ trương này, Nghị quyết số 218/NQ-CP của Chính phủ đặt trọng tâm vào việc tăng tỷ trọng đóng góp của các địa phương ven biển, phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, hoàn thiện hạ tầng, thúc đẩy khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đồng thời ưu tiên các mô hình sản xuất, kinh doanh và dịch vụ biển thông minh, phát thải thấp, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng. Đặc biệt, kinh tế biển gần bờ được xác định là một không gian cần được tổ chức khai thác hiệu quả trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đây là định hướng có ý nghĩa trực tiếp đối với Quảng Ninh, địa phương có lợi thế đặc biệt về biển trong cấu trúc phát triển của miền Bắc. Từ vị trí cửa ngõ Đông Bắc, Quảng Ninh có đường bờ biển dài, hệ thống đảo phong phú, nhiều vũng, vịnh kín gió, vùng nước sâu và mạng lưới cảng biển; đồng thời kết nối thuận lợi với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và thị trường quốc tế. Quy hoạch tổng thể quốc gia cũng xác định Quảng Ninh cùng Hải Phòng là trung tâm kinh tế biển hiện đại, mang tầm quốc tế, hàng đầu Đông Nam Á. Những lợi thế đó tạo ra một không gian phát triển rộng hơn nhiều so với khai thác đơn thuần các nguồn lợi từ biển. Kinh tế biển của Quảng Ninh có thể được tổ chức theo chuỗi liên kết giữa cảng biển - logistics - công nghiệp - đô thị - du lịch - dịch vụ - thủy sản công nghệ cao, đồng thời gắn với bảo tồn các giá trị tự nhiên, văn hóa và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Một trong những tiềm năng lớn của Quảng Ninh nằm ở hệ thống cảng biển và vị trí kết nối. Địa hình biển kín gió, được che chắn bởi hệ thống đảo cùng các luồng nước tự nhiên tạo điều kiện phát triển cảng biển, dịch vụ hậu cần cảng và vận tải biển. Cái Lân, Cẩm Phả, Vân Đồn cùng hệ thống cảng, bến đang từng bước tạo nên mạng lưới phục vụ vận chuyển hàng hóa, du lịch và kết nối các không gian kinh tế ven biển. Trong định hướng mới, giá trị của cảng biển không dừng ở hoạt động bốc xếp, vận chuyển hàng hóa, mà được mở rộng sang logistics, dịch vụ hàng hải, kho bãi, phân phối và kết nối sản xuất. Khi các tuyến giao thông liên vùng tiếp tục được hoàn thiện, Quảng Ninh có thêm điều kiện để trở thành điểm trung chuyển hàng hóa của khu vực, kết nối sâu hơn với Hải Phòng, Hà Nội, các tỉnh phía Bắc và thị trường quốc tế.
Cùng với đó, các khu kinh tế ven biển đang tạo dư địa để hình thành những động lực tăng trưởng mới. Khu kinh tế ven biển Quảng Yên được định hướng phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, chế biến, chế tạo, logistics cảng biển và đô thị - dịch vụ ven biển. Hạ tầng giao thông kết nối với cao tốc Hạ Long - Hải Phòng, Hạ Long - Vân Đồn và mạng lưới giao thông nội khu tạo nền tảng để thu hút các dự án quy mô lớn. Trong khi đó, Khu kinh tế Vân Đồn có lợi thế khác biệt để phát triển du lịch biển đảo chất lượng cao, dịch vụ, công nghiệp giải trí, logistics và các ngành kinh tế biển mới. Cùng với Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, hệ thống đường cao tốc và hạ tầng cảng biển, Vân Đồn đang từng bước hình thành một cực phát triển mới ở phía Đông của tỉnh.
Vùng biển Quảng Ninh còn có nguồn lực lớn từ thủy sản và các hệ sinh thái biển với hơn 40.000ha bãi triều, trên 20.000ha diện tích eo biển và vịnh cùng ngư trường rộng khoảng 6.100km² tạo điều kiện phát triển nuôi biển, khai thác và chế biến thủy sản. Trong đó, các hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển, rừng ngập mặn không chỉ có giá trị về đa dạng sinh học mà còn là nền tảng tự nhiên cho phát triển nguồn lợi thủy sản. Đây là cơ sở để Quảng Ninh chuyển mạnh sang nuôi biển công nghệ cao, chế biến sâu, nâng giá trị sản phẩm và hình thành các chuỗi sản xuất gắn với thị trường trong nước, xuất khẩu.
Cùng với thủy sản, du lịch biển đảo tiếp tục là lĩnh vực tiềm năng phát triển lớn. Không gian Vịnh Hạ Long - Bái Tử Long - Vân Đồn - Cô Tô là những điểm đến hấp dẫn, đang được phát triển thành chuỗi sản phẩm du lịch biển đảo đa dạng, từ nghỉ dưỡng cao cấp, du thuyền, trải nghiệm sinh thái đến các sản phẩm văn hóa, thể thao và giải trí biển.
Từ những lợi thế sẵn có và định hướng mới của Trung ương, Quảng Ninh đang có cơ hội mở rộng không gian phát triển từ biển, đưa kinh tế biển trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng. Phát huy lợi thế cảng biển, logistics, công nghiệp, du lịch, thủy sản và các khu kinh tế ven biển, gắn với khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ môi trường, Quảng Ninh hướng tới một nền kinh tế biển hiện đại, xanh và bền vững, qua đó khẳng định vai trò trung tâm kinh tế biển của phía Bắc.
