Nghị định 262/2025/NĐ-CP mở rộng phân quyền và tự chủ trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 262/2025/NĐ-CP, hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (KHCN và ĐMST). Nghị định được đánh giá có nhiều điểm mới trong phân cấp, phân quyền và trao quyền chủ động cho địa phương, các viện, trường, doanh nghiệp. Đồng thời, tháo gỡ nhiều “nút thắt” pháp lý tồn tại nhiều năm trong quản lý hoạt động KHCN.
Thông tin với báo chí, ông Đào Mạnh Thắng - Phó Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê (Bộ KHCN) cho biết, các điểm mới nổi bật tập trung vào 4 nhóm nội dung chính:
Phân quyền cho địa phương
Một trong những thay đổi đáng chú ý là trao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh trong việc cho phép thành lập và phê duyệt điều lệ tổ chức KHCN có vốn đầu tư nước ngoài.
Trước đây, việc này do Bộ KHCN thực hiện, và các tổ chức phải xin phép UBND cấp tỉnh để đặt trụ sở. Nhưng đến nay cơ chế phân quyền giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và tăng tính chủ động của địa phương. Bên cạnh đó, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố còn cấp giấy chứng nhận đăng ký tổ chức KHCN cho tổ chức KHCN có vốn nước ngoài, bao gồm cả bệnh viện công và tư nhân.
Công nhận Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D)
Theo Nghị định 262, Trung tâm R&D được hưởng nhiều ưu đãi như thuê đất, cơ sở hạ tầng tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung. Bên cạnh đó, ưu tiên sử dụng trang thiết bị nghiên cứu, phòng thí nghiệm dùng chung, cơ sở ươm tạo, trung tâm ĐMST.
Đồng thời, hỗ trợ thông tin, truyền thông, xúc tiến thương mại và các ưu đãi khác theo quy định. Thẩm quyền cấp giấy Công nhận Trung tâm R&D là cơ quan đã cấp giấy chứng nhận đăng ký tổ chức KHCN.
Thiết lập hệ thống đánh giá KHCN toàn quốc
Nghị định lần đầu tiên thiết lập hệ thống đánh giá thống nhất toàn quốc về hoạt động KHCN, khắc phục tình trạng trước đây thiếu cơ chế đánh giá, thống kê và chuyển đổi số đồng bộ. Các địa phương được trao quyền chủ động đánh giá, có thể thuê tổ chức tư vấn độc lập cho các chương trình lớn, công khai kết quả trên cổng thông tin và phương tiện truyền thông.
Đồng thời, gắn kết với thi đua, khen thưởng và phân bổ ngân sách. Với các viện, trường, tổ chức KHCN, hệ thống đánh giá giúp tự đánh giá, nâng cao năng lực cạnh tranh; cấp chứng nhận năng lực R&D hoặc trung tâm đổi mới sáng tạo, gắn kết với chính sách tài chính, bổ nhiệm, khen thưởng hoặc xử lý trách nhiệm.
Khai thác và sử dụng thông tin KHCN
Nghị định 262/2025/NĐ-CP quy định ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập dữ liệu, đảm bảo số liệu đầy đủ, chính xác, dễ tích hợp và chia sẻ. Thông tin được quản lý tập trung trên Hệ thống thông tin quốc gia về KHCN và ĐMST; các Bộ, ngành và địa phương được cấp tài khoản để cập nhật, khai thác và sử dụng thông tin phục vụ quản lý nhà nước.
Phó Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê (Bộ KHCN) cũng cho biết: "Nghị định 262/2025/NĐ-CP không chỉ cụ thể hóa Luật KHCN và ĐMST, mà còn xử lý các rào cản pháp lý lâu nay như: chồng chéo thẩm quyền, thủ tục rườm rà, thiếu cơ chế đánh giá và thiếu kết nối thông tin.
Với các quy định mới về phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và công khai dữ liệu, hệ thống KHCN Việt Nam được kỳ vọng sẽ năng động hơn, minh bạch hơn và gắn kết chặt chẽ với nhu cầu phát triển của địa phương, doanh nghiệp và xã hội".
