Hơn 11.000 người di cư đã tới quần đảo Canary của Tây Ban Nha trong nửa đầu tháng 11, làm gia tăng áp lực lên hệ thống tiếp nhận và cứu trợ tại địa phương. Làn sóng di cư tăng mạnh ngay trước cuộc tổng tuyển cử ngày 29/11, khiến chính sách nhập cư trở thành một trong những vấn đề gây tranh cãi trong chiến dịch vận động tranh cử tại nước này.
Gran Canaria thuộc quần đảo Canary, Tây Ban Nha. Ảnh: AP
Theo số liệu của Bộ Nội vụ Tây Ban Nha, lượng người di cư tới quần đảo Canary chỉ trong hai tuần đầu tháng 11 đã vượt quá một nửa tổng số người đến đây trong cả năm 2025. Năm ngoái, gần 18.000 người di cư đã vượt biển tới quần đảo nằm ngoài khơi Tây Phi này.
Quần đảo Canary là một trong những cửa ngõ chính để người di cư từ Tây và Bắc Phi tìm đường vào châu Âu, chủ yếu bằng những con thuyền thô sơ vượt Đại Tây Dương. Theo ông José Antonio Rodríguez, người phát ngôn đội ứng phó khẩn cấp của Hội Chữ thập đỏ tại khu vực, phần lớn người di cư đến từ Senegal, Gambia, Mali và Guinea, với mong muốn thoát khỏi nghèo đói và xung đột.
Tuần trước, Chính phủ Tây Ban Nha đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại quần đảo Canary, đồng thời phân bổ thêm kinh phí để mở rộng sức chứa tại các trung tâm tiếp nhận do nhà nước quản lý. Giới chức thường chuyển người di cư từ El Hierro tới những đảo lớn hơn, có cơ sở hạ tầng phù hợp để bố trí nơi ở và thực hiện các thủ tục cần thiết.
Làn sóng người di cư gia tăng đúng thời điểm Tây Ban Nha bước vào giai đoạn vận động tranh cử trước cuộc tổng tuyển cử ngày 29/11. Lãnh đạo đảng Vox theo đường lối cực hữu và phản đối nhập cư, ông Santiago Abascal, đã chọn quần đảo Canary làm nơi khởi động chiến dịch tranh cử tối 16/11, đồng thời mô tả tình trạng người di cư đến đây là một "cuộc xâm nhập". Theo một số cuộc thăm dò dư luận, đảng Công nhân Xã hội chủ nghĩa (PSOE) cầm quyền của Thủ tướng Pedro Sánchez đang có tỷ lệ ủng hộ thấp hơn tổng mức ủng hộ dành cho đảng Nhân dân (PP) theo đường lối bảo thủ và đảng Vox.
Chính phủ của ông Sánchez đã nhiều lần bị các chính trị gia bảo thủ chỉ trích vì chính sách nhập cư tương đối cởi mở, trong đó có kế hoạch được thúc đẩy hồi đầu năm nhằm hợp pháp hóa tình trạng cư trú cho hơn 1 triệu người nhập cư không có giấy tờ đang sinh sống tại Tây Ban Nha.
Trước đó, vào tháng 7, hàng chục nghìn người đã vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi chỉ trong hai ngày, gây ra tình trạng hỗn loạn và làm bùng phát trở lại tranh luận về chính sách nhập cư. Hơn 140 người đã thiệt mạng trong hành trình này.
Trong khi vấn đề nhập cư trở thành tâm điểm tranh cử, các tổ chức cứu trợ tiếp tục cảnh báo về những nguy hiểm trên tuyến đường vượt biển từ Tây Phi tới quần đảo Canary, được xem là một trong những tuyến di cư nguy hiểm nhất thế giới.
Mặc dù điểm gần nhất của quần đảo Canary chỉ cách bờ biển châu Phi khoảng 105 km, nhiều người di cư phải lựa chọn những tuyến đường xa hơn để tránh lực lượng an ninh. Các chuyến vượt biển có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần, khiến người di cư đối mặt với nguy cơ mất nước, hạ thân nhiệt và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Theo ông Rodríguez, nhiều người khi cập bến thậm chí không biết mình đã tới hòn đảo nào. Một số mắc chứng "bàn chân chiến hào", tình trạng tổn thương và nhiễm trùng do bàn chân tiếp xúc lâu với nước biển bị ô nhiễm bởi nhiên liệu và chất thải. Ông cho biết hầu như thuyền nào cũng có ít nhất vài người gặp tình trạng này.
Lượng người di cư tới Canary thường tăng vào mùa thu, khi điều kiện thời tiết và sóng biển trên tuyến Đại Tây Dương tương đối thuận lợi hơn cho các chuyến vượt biển.
Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), năm 2025 có 17.788 người di cư nhập cảnh trái phép vào quần đảo Canary bằng đường biển từ Tây và Bắc Phi, giảm 62% so với năm trước đó. Trong khi đó, số liệu của Bộ Nội vụ Tây Ban Nha cho thấy từ đầu năm 2026 đến nay đã có 24.364 người tới quần đảo này.