Nhu cầu điện tăng nhanh đang làm gia tăng rủi ro đối với an ninh năng lượng tại Đông Nam Á, trong khi các nước trong khu vực chưa đưa ra những giải pháp đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn. Đây là cảnh báo được Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa ra trong báo cáo công bố ngày 6/10.
Theo IEA, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh và mức sống ngày càng cao đang thúc đẩy nhu cầu năng lượng tại Đông Nam Á. Nhu cầu năng lượng bình quân đầu người trong khu vực đã tăng gần 30% trong 10 năm qua và dự kiến tiếp tục tăng trung bình 5,4% mỗi năm từ nay đến năm 2030, chủ yếu do nhu cầu làm mát, phát triển các trung tâm dữ liệu và hoạt động công nghiệp.
IEA cảnh báo rủi ro đối với an ninh năng lượng sẽ ngày càng nghiêm trọng khi nhu cầu điện tăng nhanh hơn khả năng phát triển nguồn cung. Chi phí năng lượng gia tăng, một phần do tác động từ cuộc xung đột tại Iran, càng gây thêm sức ép đối với các nền kinh tế Đông Nam Á đang tăng trưởng nhanh.
Cuộc khủng hoảng năng lượng liên quan đến việc đóng cửa eo biển Hormuz đã cho thấy mức độ dễ tổn thương của khu vực, khi nhiều nước phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu và chi phí năng lượng tăng cao. Khác với các nước Đông Á giàu nguồn lực hơn như Nhật Bản và Hàn Quốc, nhiều quốc gia Đông Nam Á có nguồn dự trữ năng lượng hạn chế và ít dư địa hơn để ứng phó với những cú sốc về nguồn cung.
Để tăng cường an ninh năng lượng, IEA khuyến nghị các nước Đông Nam Á đẩy mạnh chia sẻ điện trong khu vực, đa dạng hóa nguồn cung và các tuyến nhập khẩu, đồng thời khai thác tốt hơn các nguồn năng lượng trong nước. Cơ quan này cũng kêu gọi đẩy nhanh quá trình điện hóa gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Theo các chuyên gia, việc tăng cường hợp tác năng lượng trong khu vực vẫn gặp nhiều trở ngại, từ tranh chấp lãnh thổ giữa các nước láng giềng đến sự khác biệt về mô hình và cơ chế vận hành thị trường năng lượng.
“Đông Nam Á là một trong những khu vực năng động nhất thế giới, song nhu cầu năng lượng ngày càng tăng để phục vụ tăng trưởng kinh tế đang phải đối mặt với những thách thức trong bối cảnh môi trường năng lượng toàn cầu ngày càng bất ổn”, Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhận định.
Chuyên gia Putra Adhiguna thuộc Viện Energy Shift (Indonesia) cho rằng Đông Nam Á đang đứng trước bước ngoặt và cần có những thay đổi mạnh mẽ hơn trong quá trình chuyển đổi năng lượng, đồng thời đa dạng hóa các nguồn năng lượng truyền thống.
