“Nhất thủy, nhì hỏa” – ông cha ta xưa đã đúc kết sự nguy hiểm, sức tàn phá của nước và lửa nếu để xảy ra sự cố. Xác định rõ mối nguy từ cháy nổ, thời gian qua, các lực lượng chức năng, trọng điểm là cảnh sát phòng cháy, chữa cháy (PCCC) cùng nhân dân luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, phòng chống cao độ với phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ), giảm thiểu thiệt hại do hỏa hoạn gây ra trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.
Thực tế cho thấy tình hình cháy nổ trên cả nước luôn tiềm ẩn những nguy cơ diễn biến phức tạp. Trong năm 2025 và 8 tháng năm 2026, toàn quốc xảy ra 5.307 vụ cháy, nổ, làm 164 người chết, 208 người bị thương, thiệt hại về tài sản hơn 1.400 tỷ đồng. Lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH đã tổ chức 2.378 lượt cứu nạn, cứu hộ, qua đó cứu được 4.065 người. Đáng chú ý, bên cạnh những nguy cơ cháy, nổ truyền thống, nhiều nguy cơ mới đang xuất hiện từ pin lithium-ion, hệ thống lưu trữ năng lượng, nhà cao tầng và công trình ngầm.
Những con số trên cho thấy nguy cơ cháy, nổ vẫn luôn tiềm ẩn, đòi hỏi công tác PCCC phải được triển khai chủ động, thường xuyên, với lực lượng, phương tiện và giải pháp kỹ thuật phù hợp; trong đó chú trọng phát huy hiệu quả phương châm ‘4 tại chỗ’.
Thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ”, lực lượng cảnh sát PCCC đã triển khai hiệu quả nhiều phong trào thi đua, thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để giảm thiểu những thiệt hại do cháy nổ gây ra. Đặc biệt thời gian qua mô hình Tổ liên gia an toàn PCCC đã thực sự đi vào cuộc sống, huy động sức dân tham gia PCCC.
Tổ liên gia an toàn PCCC là tập hợp các hộ gia đình, nhà để ở, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh liền kề nhau. Các hộ gia đình gần nhau sẽ liên kết lại trở thành một tổ liên gia an toàn PCCC, chung tay cùng đảm bảo an toàn PCCC và CNCH trong quá trình kinh doanh, sinh hoạt.
Mô hình tổ liên gia an toàn PCCC bao gồm: 5 đến 15 hộ gia đình. Mỗi nhà sẽ bố trí ít nhất 1 bình chữa cháy xách tay và tối thiểu 1 dụng cụ phá dỡ, đồng thời trang bị 1 chuông báo cháy tại tầng 1, lắp đặt 2 nút ấn báo cháy (1 nút ấn ở trong nhà, 1 nút ấn ngoài nhà) ở các vị trí phù hợp tại mỗi hộ gia đình.
Nút nhấn và chuông báo cháy của các gia đình yêu cầu phải liên kết với nhau, đảm bảo khi một nhà nhấn nút toàn bộ chuông của các gia đình trong tổ liên gia đều kêu, ngoài ra có thể liên kết trực tiếp với điện thoại của gia chủ, nhận cuộc gọi báo cháy qua điện thoại.
Hiện toàn thành phố Quảng Ninh có 1.574 tổ liên gia an toàn PCCC. Thực tế triển khai cho thấy, mô hình đã phát huy hiệu quả trong việc huy động sức dân tham gia công tác PCCC, xây dựng mạng lưới an toàn ngay từ cơ sở, góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy nổ và thiệt hại về người, tài sản khi có cháy nổ xảy ra.
Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn thành phố Quảng Ninh xảy ra 91 vụ cháy, không gây thiệt hại về người, thiệt hại tài sản ước khoảng 1,6 tỷ đồng. Đây thực sự là kết quả tích cực trong công tác phòng cháy, chữa cháy, trong đó có sự đóng góp của các tổ liên gia an toàn PCCC , qua đó giảm thiểu những thiệt hại cho người dân, cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn.
Để lan tỏa mô hình, hằng năm Công an thành phố tổ chức hội thi tổ liên gia an toàn PCCC, nội dung trọng tâm là triển khai đội hình chữa cháy, sử dụng phương tiện chữa cháy, cứu người, cứu tài sản và xử lý các tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố thường gặp, qua đó nâng cao chất lượng phong trào toàn dân tham gia PCCC, huy động sức mạnh nhân dân trong tham gia, lan tỏa công tác PCCC ngay tại cơ sở.
Cùng với các hội thi, hội thao, lực lượng cảnh sát PCCC cũng thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ cho các tổ liên gia an toàn PCCC, nhằm trang bị, cập nhật kiến thức pháp luật, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ thực hiện công tác kiểm tra về PCCC; huấn luyện, bồi dưỡng kỹ năng CNCH.
Thời gian qua, Tổ liên gia an toàn PCCC đã phát huy hiệu quả khi kịp thời, khẩn trương xử lý, dập tắt nhiều vụ cháy khi mới bùng phát. Điều này một lần nữa khẳng định hiệu quả của mô hình và hướng đi đúng, trúng của lực lượng cảnh sát PCCC, qua đó giảm thiểu thiệt hại do cháy nổ gây ra ngay từ cơ sở.
