Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng chịu tác động mạnh mẽ từ những thay đổi về thể chế, chính sách và mô hình quản lý, công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp càng giữ vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro, nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững. Tại Quảng Ninh, năm 2025 ghi dấu những chuyển biến rõ nét trong cách tiếp cận và triển khai hoạt động này, với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, với mục tiêu đồng hành thực chất cùng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Thực hiện các quy định của Trung ương về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là Nghị định số 55/2019/NĐ-CP của Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh đã sớm cụ thể hóa bằng hệ thống chương trình, kế hoạch triển khai đồng bộ, xuyên suốt từ cấp tỉnh đến cơ sở. Trong đó, Kế hoạch số 50/KH-UBND ngày 17/02/2025 của UBND tỉnh là căn cứ quan trọng để các sở, ngành, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao.
Năm 2025, công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trên địa bàn Quảng Ninh tiếp tục được triển khai theo hướng đồng bộ, gắn kết chặt chẽ với các nhiệm vụ cải thiện môi trường đầu tư, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao các chỉ số PCI, DDCI và hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.
Đáng chú ý, tỉnh đã chỉ đạo tăng cường chất lượng tham mưu xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm các quy định ban hành phù hợp thực tiễn, không tạo thêm rào cản cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; đồng thời thường xuyên rà soát, kiến nghị sửa đổi các quy định không còn phù hợp với thực tiễn.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của công tác hỗ trợ pháp lý tại Quảng Ninh là việc đa dạng hóa hình thức cung cấp thông tin pháp luật, giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh chóng, thuận tiện và kịp thời.
Trong năm 2025, các sở, ngành, địa phương đã cập nhật hàng nghìn tin, bài pháp luật trên các cổng thông tin điện tử, fanpage, Zalo OA, chuyên mục DDCI. Riêng Sở Tư pháp đã cập nhật 100% văn bản quy phạm pháp luật của tỉnh lên Cơ sở dữ liệu văn bản QPPL, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia; duy trì hiệu quả Trang thông tin PBGDPL tỉnh Quảng Ninh, chuyên mục “Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp” trên trang thông tin điện tử của Sở, đường dây nóng và hộp thư điện tử tiếp nhận, giải đáp vướng mắc pháp lý cho doanh nghiệp…
Các ngành thuế, hải quan, tòa án, ban quản lý khu kinh tế… cũng chủ động xây dựng các kênh truyền thông chuyên biệt. Chi cục Hải quan khu vực VIII đã triển khai có hiệu quả mô hình Tổ hỗ trợ, cung cấp thông tin cho doanh nghiệp (ISEC), gửi email cung cấp thông tin chính sách tới gần 3.900 lượt doanh nghiệp, fanpage ISEC đạt hơn 227.000 lượt tiếp cận, góp phần giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu kịp thời nắm bắt quy định mới.
Cùng với việc cung cấp thông tin pháp luật nhằm nâng cao nhận thức và khả năng tuân thủ, hoạt động tư vấn, giải đáp vướng mắc là khâu hỗ trợ trực tiếp, qua đó kịp thời đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Trong năm 2025, 100% kiến nghị, vướng mắc pháp lý của doanh nghiệp được các cơ quan chức năng tiếp nhận và giải quyết theo thẩm quyền; nhiều vấn đề phức tạp được tổ chức đối thoại trực tiếp, liên ngành, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Điển hình, Sở Tài chính tỉnh là đơn vị đầu tiên trong 34 Sở Tài chính các tỉnh, thành phố sau sáp nhập địa giới hành chính chủ động thiết lập hỗ trợ, giải đáp thắc mắc của người dân, doanh nghiệp hoàn toàn miễn phí tính từ ngày 1/7/2025 (thời điểm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp). Qua đó, Sở đã thực hiện tiếp nhận, hỗ trợ trên 10.200 lượt người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh trực tuyến trên Hệ thống đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử…
Các hình thức tư vấn, giải đáp vướng mắc pháp lý cho doanh nghiệp tại Quảng Ninh được triển khai linh hoạt, phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Bên cạnh việc tiếp nhận và trả lời trực tiếp tại các cơ quan chuyên môn, nhiều kênh hỗ trợ được duy trì thường xuyên như tư vấn bằng văn bản, thư điện tử, đường dây nóng, chuyên mục hỏi – đáp trên cổng thông tin điện tử, cũng như thông qua các hội nghị đối thoại, tọa đàm giữa chính quyền và doanh nghiệp. Việc đa dạng hóa hình thức tư vấn không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin kịp thời, thuận tiện mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ngay từ cơ sở.
Ông Trần Thanh Tùng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật, Hội Luật gia tỉnh, cho biết: Số lượt tư vấn pháp luật năm 2025 tại các đơn vị doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng mạnh, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực kinh doanh thương mại, thuế, thủ tục hành chính. Đặc biệt, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều doanh nghiệp còn lúng túng trong thực hiện quyền và nghĩa vụ, đòi hỏi sự hỗ trợ kịp thời từ các cơ quan chuyên môn. Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ với Sở Tư pháp để duy trì hoạt động tư vấn thường xuyên, giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và bảo đảm quyền lợi hợp pháp.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Hồ Thị Hạnh, Giám đốc Công ty Bảo Việt Nhân thọ Quảng Ninh, cho rằng việc được cung cấp sớm danh mục hồ sơ, quy trình pháp lý rõ ràng là yếu tố rất quan trọng, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch kinh doanh, nhất là với các hoạt động truyền thông, khuyến mãi, chăm sóc khách hàng có liên quan đến nhiều cơ quan quản lý nhà nước.
Cùng với tư vấn trực tiếp, Quảng Ninh đặc biệt coi trọng hoạt động đối thoại và bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp. Trong năm 2025, toàn tỉnh đã tổ chức gần 2.300 hội nghị đối thoại, diễn đàn với doanh nghiệp và hơn 920 lớp tập huấn pháp luật, với nội dung bám sát thực tiễn sản xuất, kinh doanh như: thuế, lao động, đầu tư, đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy, an toàn vệ sinh lao động…
Theo ông Nguyễn Văn Đạt, Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển đổi số (Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh), các chương trình hỗ trợ của tỉnh thời gian qua đã bám sát Nghị định 80/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp giai đoạn 2024–2026, trong đó hỗ trợ pháp lý là một trụ cột quan trọng, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, hạn chế tranh chấp và rủi ro trong quá trình hoạt động.
Ông Nguyễn Chính Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Tư pháp cho biết: Trong bối cảnh hệ thống pháp luật và mô hình quản lý tiếp tục có nhiều điều chỉnh, yêu cầu đặt ra đối với công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp là phải kịp thời, sát thực tiễn và dễ tiếp cận hơn. Sở Tư pháp đã và đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao hiểu biết pháp luật, từng bước hình thành thói quen chủ động sử dụng dịch vụ pháp lý như một công cụ quan trọng trong quản trị và phát triển bền vững.
Trên nền tảng thể chế ngày càng hoàn thiện, cùng quyết tâm đồng hành của chính quyền và sự chủ động từ cộng đồng doanh nghiệp, công tác hỗ trợ pháp lý tại Quảng Ninh được kỳ vọng sẽ tiếp tục đi vào chiều sâu, góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, an toàn và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
