Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ngày 19/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về các dự thảo luật: Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Luật Luật sư (sửa đổi) và Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi).
Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh, Tổ trưởng tổ thảo luận, cho rằng, đối với Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), cần quan tâm các quy định về mở rộng điều kiện hành nghề đấu giá viên, tổ chức đấu giá tài sản tự nguyện, đấu giá trực tuyến và cơ chế kiểm soát tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây ảnh hưởng đến tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá. Đại biểu cũng gợi mở việc nghiên cứu phân cấp thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá cho cấp xã, phường trên cơ sở bảo đảm năng lực cán bộ, đồng thời tăng cường hậu kiểm và ngăn chặn hành vi lợi dụng đấu giá để trục lợi.
Về Dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu nhấn mạnh vai trò của luật sư không chỉ trong hoạt động tranh tụng mà còn trong tư vấn pháp luật, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và phổ biến, giáo dục pháp luật. Đại biểu đề nghị hoàn thiện các quy định về điều kiện hành nghề, tiêu chuẩn luật sư, những hành vi bị nghiêm cấm, chế độ đào tạo, bồi dưỡng chính trị và luật sư tập sự; đồng thời làm rõ thẩm quyền quản lý nhà nước, thành lập đoàn luật sư, phê chuẩn đại hội và xử lý vi phạm. Việc xây dựng tổ chức luật sư cần bảo đảm tính chất của một tổ chức nghề nghiệp, hoạt động tinh gọn, đúng quy định pháp luật.
Đối với Dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu đề nghị hoàn thiện các quy định nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích của trẻ em, nhất là trẻ bị bỏ rơi, trẻ có nguy cơ bị mua bán hoặc bị lợi dụng thông qua hoạt động nhận con nuôi. Đại biểu lưu ý cần tăng cường trách nhiệm của các cơ sở bảo trợ, hoàn thiện cơ chế kết nối dữ liệu, quy định rõ các trường hợp chấm dứt việc nuôi con nuôi, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ. Đặc biệt, việc cho người nước ngoài nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi cần có cơ chế quản lý phù hợp, bảo đảm trẻ được chăm sóc và phát triển toàn diện.
Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố, bày tỏ đồng tình với nội dung các tờ trình, báo cáo thẩm tra; đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất, chặt chẽ và phù hợp với thực tiễn triển khai. Đối với Dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu đề nghị thống nhất quy định về thời điểm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi tại khoản 8, Điều 3 và Điều 26, theo hướng lấy thời điểm quyết định nuôi con nuôi có hiệu lực thi hành làm căn cứ, tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau.
Về các hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu cho rằng dự thảo cần bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về xử lý vi phạm, bao gồm xử lý hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật; đồng thời nghiên cứu dẫn chiếu các quy định liên quan và giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết. Đối với điều kiện của người nhận con nuôi tại Điều 14, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung trường hợp cha dượng, mẹ kế nhận con riêng của vợ hoặc chồng với tư cách cá nhân; làm rõ cách áp dụng điều kiện chênh lệch tuổi tối thiểu 20 năm đối với từng người hay đối với cặp vợ chồng nhận con nuôi. Đồng thời, cần cụ thể hóa tiêu chí đánh giá điều kiện sức khỏe, kinh tế, chỗ ở và nghiên cứu quy định về chênh lệch tuổi tối đa giữa người nhận nuôi và trẻ được nhận nuôi, bảo đảm phù hợp với khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.
Về thẩm quyền giải quyết việc nuôi con nuôi, đại biểu chỉ ra nguy cơ chồng chéo giữa quy định về thẩm quyền của UBND cấp xã và UBND cấp tỉnh đối với trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài tại khu vực biên giới. Đại biểu đề nghị rà soát theo hướng xác định rõ phạm vi thẩm quyền của từng cấp, quy định cụ thể các trường hợp áp dụng và dẫn chiếu Luật Biên giới quốc gia để xác định khu vực biên giới. Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp, chuyển hồ sơ, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan khi trẻ em và người nhận con nuôi cư trú tại các địa phương khác nhau, đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, giải quyết thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính.
Đối với quy định miễn hợp pháp hóa lãnh sự đối với giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nước láng giềng cấp tại khu vực biên giới, đại biểu cho rằng cần có cơ chế xác minh thay thế rõ ràng, xác định cụ thể cơ quan thực hiện, phương thức, thời hạn xác minh và trách nhiệm của các bên liên quan, nhằm ngăn ngừa việc lợi dụng thủ tục nhận con nuôi để mua bán người, đưa trẻ em ra nước ngoài trái pháp luật.
Đối với Dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu đề nghị cân nhắc quy định trực tiếp trong luật về phân định thẩm quyền cấp, cấp lại và thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư giữa Trung ương và địa phương, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, cần làm rõ căn cứ thu hồi chứng chỉ trong trường hợp luật sư không hành nghề liên tục 24 tháng, nhất là cách xác định việc không hành nghề, lý do chính đáng và bảo đảm quyền giải trình của luật sư. Về quản lý nhà nước và phòng ngừa xung đột lợi ích, đại biểu đề nghị làm rõ chủ thể, căn cứ, thời hạn và biện pháp xử lý khi tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư không chấp hành quyết định đình chỉ văn bản trái pháp luật. Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung quy định cấm người từng là điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán tham gia hành nghề luật sư trong chính vụ án mà trước đó mình đã tiến hành tố tụng, nhằm phòng ngừa xung đột lợi ích và bảo đảm tính khách quan trong hoạt động tư pháp.
Thảo luận về Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), đại biểu Trần Thị Kim Nhung, đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, ĐBQH thành phố, đề nghị rà soát các quy định về đấu giá trực tuyến, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn. Đối với yêu cầu sử dụng căn cước, tài khoản định danh điện tử khi tham gia đấu giá, đại biểu lưu ý cần đánh giá tác động đối với nhà đầu tư nước ngoài, tránh tạo rào cản khiến các đối tượng này không thể tham gia đấu giá. Đại biểu cũng đề nghị cân nhắc quy định bốc thăm chọn người trúng đấu giá khi không có người trả giá hợp lệ, nhất là trong đấu giá trực tuyến, nhằm bảo đảm quyền của người tham gia và hạn chế rủi ro vận hành.
Về việc bắt buộc đấu giá trực tuyến đối với một số tài sản có giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên, đại biểu đề nghị đánh giá đầy đủ cơ sở thực tiễn, hiệu quả hoạt động của hệ thống và tác động của việc luật hóa quy định này. Đồng thời, cần rà soát chi phí sử dụng hệ thống đấu giá trực tuyến do Nhà nước cung cấp, đánh giá nguy cơ lãng phí nguồn lực xã hội khi các tổ chức hành nghề đấu giá đã đầu tư hệ thống riêng; nghiên cứu giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị tài sản phải đấu giá trực tuyến để phù hợp với tình hình thực tế.
