Từng là một trong những địa bàn quan trọng của Chiến khu Trần Hưng Đạo – Đệ tứ Chiến khu năm 1945, An Sinh hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới. Những giá trị lịch sử, văn hóa trở thành điểm tựa để địa phương phát triển hạ tầng, du lịch, dịch vụ và mở rộng không gian kinh tế, viết tiếp câu chuyện phát triển trên vùng đất cách mạng.
Trong câu chuyện về Đệ tứ Chiến khu, chùa Bắc Mã và đình Hổ Lao là hai địa danh không thể tách rời. Một bên là nơi những người cách mạng hội họp, xây dựng lực lượng, tổ chức huấn luyện; một bên là nơi ghi dấu thời khắc Chiến khu Trần Hưng Đạo chính thức ra đời. Ngày 8/6/1945, từ khu vực Bắc Mã, lực lượng cách mạng tiến công các đồn Đông Triều, Mạo Khê, Tràng Bạch và Chí Linh, giành thắng lợi. Chiều cùng ngày, tại đình Hổ Lao, cuộc mít tinh mừng thắng lợi được tổ chức, tuyên bố thành lập Chiến khu Trần Hưng Đạo – Đệ tứ Chiến khu. Hơn tám thập niên đã trôi qua, những địa danh ấy vẫn hiện diện như những chứng nhân của một thời kỳ lịch sử hào hùng, đồng thời trở thành phần ký ức không thể tách rời trong câu chuyện phát triển của An Sinh hôm nay.
Những câu chuyện về vùng đất ấy vẫn được lưu giữ qua ký ức của các thế hệ. Ông Hoàng Trung Phương sinh năm 1945, tại khu Bắc Mã, cũng là năm Đệ tứ Chiến khu được thành lập trên vùng đất Đông Triều. Tuổi thơ của ông lớn lên giữa một không gian đã thấm đẫm truyền thống cách mạng, nơi những câu chuyện về các cuộc nổi dậy giành chính quyền, về những người đã đứng lên kháng chiến, bảo vệ quê hương được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Năm 1965, khi vừa tròn 20 tuổi, ông Phương tham gia cách mạng. Những năm tháng tuổi trẻ của ông gắn với đất nước trong chiến tranh và những chặng đường đầy gian khó sau ngày hòa bình. Nhớ về quê hương những năm sau chiến tranh, ông kể: "An Sinh khi ấy vẫn là một vùng quê nghèo. Nhà cửa phần lớn là mái rạ, đời sống người dân thiếu thốn. Có thời điểm, người dân phải vào rừng lấy củi, đổi lấy gạo để duy trì cuộc sống. Chính bởi đã đi qua những năm tháng ấy, tôi càng thấm thía giá trị của hòa bình và càng cảm nhận hạnh phúc và may mắn khi được chứng kiến sự đổi thay của quê hương hôm nay..."
Sự đổi thay ấy, với ông, không chỉ nằm ở những con đường mới hay những công trình hiện đại. Đó còn là khi những vùng đất từng gắn với chiến tranh, gian khó nay đã có thêm những cơ hội phát triển, người dân có điều kiện tiếp cận với những dịch vụ, sản phẩm và không gian sống mới. Nếu năm 1945, chùa Bắc Mã và đình Hổ Lao là nơi những người cách mạng tìm cách tập hợp lực lượng, xây dựng căn cứ, chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa, thì hôm nay, vùng đất ấy đang chứng kiến một cuộc chuyển động khác, chuyển động để phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan và sản xuất thành nguồn lực phát triển.
Phường An Sinh được hình thành sau khi hợp nhất nguyên trạng xã An Sinh, xã Việt Dân, phường Bình Dương và một phần phường Đức Chính, tạo nên một không gian rộng lớn hơn ở cửa ngõ phía Tây của tỉnh. Trong không gian mới ấy, những giá trị từng tồn tại riêng lẻ đang có điều kiện kết nối với nhau.
Một trong những dấu ấn dễ nhận thấy nhất của quá trình chuyển mình là sự xuất hiện của những công trình, sản phẩm dịch vụ hiện đại ngay trên vùng đất vốn quen thuộc với sản xuất nông nghiệp. Sân golf Silk Path Đông Triều là một ví dụ. Đi vào hoạt động từ đầu năm 2025, sân golf được đầu tư trên diện tích gần 130ha, gồm 27 hố theo tiêu chuẩn quốc tế, góp thêm một sản phẩm du lịch, nghỉ dưỡng mới cho khu vực phía Tây Quảng Ninh. Không gian ấy tạo nên một diện mạo mới cho An Sinh. Bên cạnh những vườn cây ăn quả, làng quê và cánh đồng là những đường fairway xanh trải dài giữa cảnh quan đồi núi.
Ông Kobayashi Masayuki, Tổng Quản lý Sân golf Silk Path Đông Triều, cho biết: "Sân golf hướng tới trở thành điểm đến tổ chức các giải đấu trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh du lịch của An Sinh và Quảng Ninh. Thực tế, sân đã tổ chức nhiều giải đấu trong năm 2026 và đang từng bước được khai thác như một sản phẩm du lịch golf gắn với nghỉ dưỡng, trải nghiệm. Chúng tôi mong muốn không chỉ thu hút golfer đến chơi mà còn tạo ra những hành trình kết hợp giữa thể thao, nghỉ dưỡng và khám phá văn hóa, cảnh quan địa phương. Khi các sản phẩm được kết nối, du khách có thể ở lại lâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn và qua đó đóng góp nhiều hơn cho kinh tế địa phương.”
Từ một sản phẩm mới, sân golf cũng đang tạo ra những kết nối mới với hệ thống dịch vụ xung quanh. Du khách đến chơi golf không chỉ sử dụng dịch vụ trong khu nghỉ dưỡng mà còn có thể tiếp cận những điểm đến văn hóa, lịch sử, sinh thái và nông nghiệp của khu vực. Đó cũng chính là dư địa để những giá trị vốn có của An Sinh được đặt trong một không gian rộng hơn.
Quần thể di tích Nhà Trần, chùa Bắc Mã, Ngọa Vân - Hồ Thiên, hồ Khe Chè, những vườn cây ăn quả, không gian làng quê và sân golf đang dần tạo thành những mảnh ghép của một hệ sinh thái du lịch đa dạng. Mỗi điểm đến có một câu chuyện riêng, nhưng khi được kết nối lại, tất cả có thể tạo nên một hành trình dài hơn và nhiều trải nghiệm hơn cho du khách. Sự thay đổi cũng đang hiện hữu trong từng tuyến đường, công trình dân sinh.
Từ năm 2025 đến nay, phường An Sinh triển khai 54 dự án đầu tư xây dựng với tổng mức đầu tư trên 174 tỷ đồng; trong đó 24 dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng và 30 dự án đang triển khai. Năm 2026, địa phương tiếp tục triển khai thêm 22 dự án sau khi được tỉnh hỗ trợ bổ sung vốn có mục tiêu. Các công trình tập trung vào chỉnh trang hạ tầng, chống ngập úng, cải thiện điều kiện đi lại và sinh hoạt của người dân. Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của phường được nâng lên gần 240 tỷ đồng.
Từ một vùng quê nghèo, An Sinh đang từng bước hình thành một không gian phát triển mới. Nhưng điều đáng nói là trong quá trình ấy, những giá trị cũ không bị bỏ lại phía sau. Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND phường An Sinh, cho biết: Địa phương đang định hướng phát triển theo hướng kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa với phát triển du lịch, dịch vụ, nông nghiệp và công nghiệp phù hợp. Trong đó, hệ sinh thái sân golf Đông Triều, các điểm di tích Nhà Trần, chùa Bắc Mã, Ngọa Vân - Hồ Thiên, du lịch cộng đồng tại các vườn cây ăn quả, hồ Khe Chè và điểm dừng nghỉ Quảng Ninh Gate được xác định là những sản phẩm có khả năng bổ trợ cho nhau, tạo thêm sức hút cho địa bàn.
Cùng với du lịch, địa phương đang hướng tới hình thành Cụm công nghiệp An Sinh tại khu Đạo Dương, ưu tiên những ngành nghề phù hợp với lợi thế địa phương như chế biến nông sản, sản xuất thực phẩm, cơ khí, vật liệu xây dựng sạch và dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp. Đây là cách An Sinh tìm kiếm một hướng đi mới: Không phủ lên vùng đất lịch sử một diện mạo hoàn toàn khác, mà phát triển trên chính nền tảng đã được tạo dựng qua nhiều thế hệ.
Hơn tám thập niên sau ngày Đệ tứ Chiến khu ra đời, An Sinh hôm nay đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ. Những di tích vẫn nằm đó, những câu chuyện về chiến khu vẫn được lưu truyền, nhưng bên cạnh ký ức là những con đường rộng hơn, những công trình mới, những điểm đến mới và một không gian phát triển đang dần hình thành. Trên nền tảng lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc sắc, vùng đất từng ghi dấu một thời kỳ hào hùng của cách mạng Đông Bắc đang từng bước tạo dựng những giá trị mới, để quá khứ không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành điểm tựa cho một tương lai bền vững hơn.
