Để mãi khắc ghi, tiếp nối truyền thống lịch sử

Những ngày này, nhiều hoạt động thiết thực về giáo dục truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ đang được triển khai đồng loạt ở Quảng Ninh. Trong đó phải nói tới các chương trình nói chuyện chủ đề “Tiếp lửa truyền thống” được đoàn thanh niên và hội CCB phối hợp tổ chức sôi nổi ngay từ cấp xã. Được hiểu hơn về trang sử vẻ vang của dân tộc, các bạn trẻ càng thêm tự hào, tiếp nối ngọn lửa truyền thống trên hành trình trưởng thành, góp sức xây dựng quê hương ngày một tươi đẹp hơn.

Những ký ức còn nguyên vẹn

Cái nóng gay gắt của mùa hè chỉ dần dịu lại khi mặt trời đã tắt, nên những ngày này một số chương trình sinh hoạt cộng đồng tại khu phố Giếng Đáy 3 (phường Việt Hưng) được chuyển sang khung giờ tối để thuận tiện cho đông đảo người dân cùng thu xếp công việc đến tham dự. Tối 15/7 vừa qua, tại nhà văn hóa của khu phố đã diễn ra chương trình “Tiếp lửa truyền thống - Ký ức thời hoa lửa” do Đoàn Thanh niên và Hội CCB phường Việt Hưng tổ chức. Đây cũng là ngày “mở màn” cho chuỗi các buổi nói chuyện truyền thống được diễn ra lần lượt tại các khu phố trong toàn phường nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 (1947-2026).

Đúng 19h30, hội trường nhà văn hóa khu Giếng Đáy 3 chật kín người đến dự, đông nhất là các đoàn viên và thanh, thiếu nhi. Sau lời phát biểu giới thiệu ngắn gọn của Bí thư Đoàn thanh niên phường Đoàn Hữu Vinh, sân khấu được nhường lại cho nhân vật chính của buổi nói chuyện truyền thống là CCB Vũ Ngọc Trường. Ông Trường là người từng trực tiếp tham gia cuộc chiến ác liệt bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979, sau này từng công tác tại Bộ CHQS tỉnh, Ban CHQS TP Hạ Long (cũ) cho đến khi về nghỉ hưu năm 2014 và vẫn tiếp tục hăng hái trong các hoạt động tại địa phương.

Người CCB thân thuộc với toàn thể khu phố, hôm nay trong vai trò dẫn dắt, kể lại những câu chuyện truyền thống, lịch sử cách mạng một cách thật gần gũi, giản dị. Ông Trường bắt đầu từ câu chuyện về sự kiện thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tại Cao Bằng năm 1944, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay. Cho đến những mốc lịch sử lớn, như chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, giải phóng Vùng mỏ năm 1955, chiến thắng Điện Biên Phủ trên không tại Hà Nội năm 1972, chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử... Khi bước xuống gần hàng ghế ngồi của các đoàn viên, thanh niên, ông Trường mang theo trên tay những tấm ảnh mà mình đã dày công sưu tầm, in ra thật trang trọng.

Những ánh mắt trong veo dõi theo từng diễn biến trong câu chuyện kể của CCB Vũ Ngọc Trường. Đối với Phạm Thị Hồng Tươi, Bí thư Chi đoàn khu phố Giếng Đáy 3, buổi trò chuyện sao mà xúc động đến thế. Nếu như lúc mở đầu, cả hội trường rộn ràng khi nói về việc những người chiến sĩ cách mạng năm xưa đều mới chỉ tuổi 18, đôi mươi đã quyết tâm xung phong ra trận, thì sau đó bầu không khí lại lặng đi khi người CCB nhắc lại sự hy sinh to lớn của những người chiến sĩ giải phóng, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, cả nỗi niềm của các gia đình nơi hậu phương. Rồi tất cả lại chung cảm xúc vỡ òa khi hiểu rằng cuộc chiến khốc liệt đã không thể dập tắt lý tưởng, hoài bão của cả một thế hệ anh hùng.

Điều đặc biệt khiến chương trình không hề đơn điệu chính là tạo được sự tương tác 2 chiều hết sức sôi nổi. Nhiều câu hỏi ngây ngô mà cũng thật chân thành đều được đáp lại bằng những lời vừa hóm hỉnh, vừa thấu đáo. Để câu chuyện có tính thời sự hơn, CCB Vũ Ngọc Trường còn liên hệ ngay tới các hoạt động an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa hiện nay. Đặc biệt là về Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” được phát động, triển khai thực hiện bằng tất cả tấm lòng, trái tim, trách nhiệm và sự tri ân, biết ơn sâu sắc.

Hạnh phúc khi là người “truyền lửa”

Chương trình nói chuyện truyền thống trong 2 tiếng đồng hồ cứ thế trôi qua thật nhanh, kết thúc trọn vẹn khi để lại được nhiều kỷ niệm với các đoàn viên, thanh, thiếu nhi của khu phố Giếng Đáy 3. Bí thư Đoàn Thanh niên phường Việt Hưng Đoàn Hữu Vinh cho biết, sẽ có 15 buổi nói chuyện truyền thống, giáo dục lịch sử cách mạng cho thể hệ trẻ lần lượt tại 15 khu phố trong đợt này. Còn với CCB Vũ Ngọc Trường, để hoàn thành tốt nhiệm vụ, ông đã dành nhiều thời gian củng cố lại vốn kiến thức tích lũy được trong thời gian quân ngũ, đồng thời nghiên cứu thêm tư liệu lịch sử. Ngay cả việc đứng trước hội trường cũng cần có “bí quyết”.

Như với học sinh tiểu học, cần đặt những câu hỏi thật đơn giản về chú bé Lượm trong thơ Tố Hữu, về anh Kim Đồng... để khuyến khích tinh thần xung phong phát biểu trước, rồi mới kết nối đến các câu chuyện kể ngắn gọn, giúp các em hiểu rõ, nhớ lâu. Với độ tuổi thanh, thiếu niên thì lại cần khéo léo kết hợp giữa câu chuyện kể với những lý luận phân tích chặt chẽ, giúp các em có định hướng tư tưởng rõ ràng, thuyết phục trong từng nội dung.

Không chỉ riêng ở phường Việt Hưng, thời điểm này toàn bộ các địa phương toàn tỉnh cũng đang triển khai chương trình nói chuyện truyền thống với chủ đề “Tiếp lửa truyền thống” theo kế hoạch của Tỉnh Đoàn và Hội CCB tỉnh. Một yếu tố hết sức quan trọng mang lại thành công cho những chương trình này, là có sự tham gia của những CCB thực sự tiêu biểu, vừa có kinh nghiệm truyền đạt phong phú, vừa xây dựng được kịch bản giao lưu thu hút, mang tính giáo dục cao.

Sau nhiều lần hẹn, chúng tôi cũng có dịp gặp CCB Lê Long Triệu tại nhà riêng của ông ở phường Hà Tu. Dù đã gần 75 tuổi, ở CCB Lê Long Triệu vẫn toát lên tinh thần nhiệt huyết, sự sôi nổi cả trong công việc và đời sống. Ông Triệu thời trẻ là lính đặc công, tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Tây Nam Bộ, rời chiến trường khi là thương binh hạng 1/4, được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba.

Khi về với đời thường, người CCB ấy luôn xem công việc được “truyền lửa” cách mạng cho thế hệ trẻ là niềm hạnh phúc lớn lao. Vào dịp này hằng năm, ông luôn “kín lịch” tham gia kể chuyện truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ theo lời mời của các nhà trường, đơn vị, địa phương và sự phân công của Hội CCB.

Kể về việc tham gia buổi sinh hoạt ngoại khóa tại Trường THPT Nguyễn Bình (phường Đông Triều) mới đây, CCB Lê Long Triệu nhớ mãi về câu hỏi của một bạn học sinh, rằng: “Khi chiến tranh ác liệt, ranh giới sống và chết quá mong manh. Lúc đó, bác có sợ chết không?”. Ông Triệu đã đáp lại ngay: “Đương nhiên tính mạng con người là vốn quý. Nhưng khi đất nước bị xâm lược, quê nhà đã lâm nguy, thì tất cả cùng tin theo Đảng, sẵn sàng quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Tâm sự ấy đã được tác giả Thanh Thảo viết thành câu thơ: Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình. Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc. Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?...”.

Thế hệ trẻ hôm nay có thể không phải đối diện với bom đạn của kẻ thù, nhưng cũng đang đứng trước những thách thức chưa từng có, từ vấn đề an ninh mạng, giữ gìn bản sắc dân tộc... đến việc bảo vệ nền tảng tư tưởng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Truyền thống lịch sử sẽ là nền tảng cho lý tưởng và hành động của tuổi trẻ hôm nay và mai sau tiếp nối để xây dựng đất nước ngày càng tươi đẹp hơn.