Ngày 20/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đã tổ chức Phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Trả lời các chất vấn trực tiếp từ đại biểu Quốc hội (ĐBQH), Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến lộ trình đưa AI vào nhà trường, thể chế hóa đào tạo khối ngành sức khỏe, giải pháp bảo đảm công bằng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, cùng bài toán đào tạo nhân lực chất lượng.
Tham gia chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh, dành sự quan tâm đến việc huy động lực lượng xã hội tham gia các hoạt động giáo dục trong các cơ sở giáo dục phổ thông. Đại biểu cho rằng, bên cạnh đội ngũ nhà giáo, việc phát huy nguồn lực từ các chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên và những người có chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn trong các lĩnh vực phù hợp sẽ góp phần làm phong phú nội dung giáo dục, tăng cường trải nghiệm, kỹ năng và phát triển toàn diện cho học sinh.
Đại biểu dẫn Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu xây dựng chính sách phù hợp để huy động các lực lượng xã hội tham gia giảng dạy, huấn luyện trong các cơ sở giáo dục. Đồng thời, Văn bản số 52 cũng đã hướng dẫn việc mời chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên tham gia một số hoạt động giáo dục tại trường phổ thông, như tổ chức các tiết học chuyên đề, câu lạc bộ nghệ thuật, thể thao, kỹ năng, giao lưu văn hóa và tăng cường các hoạt động trải nghiệm cho học sinh.
Từ thực tiễn triển khai, đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết định hướng và giải pháp tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, hướng dẫn để các cơ sở giáo dục có căn cứ thực hiện thuận lợi, thống nhất. Trong đó, cần làm rõ các quy định về tiêu chuẩn, điều kiện đối với lực lượng được mời tham gia; nội dung, hình thức, thời lượng tham gia hoạt động giáo dục; cơ chế ký kết hợp đồng, chế độ thù lao; nguồn kinh phí và trách nhiệm chi trả của các cơ sở giáo dục.
Đại biểu nhấn mạnh, việc hoàn thiện hành lang pháp lý cần bảo đảm vừa tạo điều kiện để các nhà trường chủ động huy động nguồn lực xã hội, vừa bảo đảm công khai, minh bạch trong lựa chọn, sử dụng và chi trả đối với lực lượng tham gia. Qua đó, phát huy hiệu quả nguồn lực xã hội cho giáo dục, bổ sung những kiến thức, kỹ năng và trải nghiệm thực tiễn cho học sinh; đồng thời phòng ngừa những cách làm thiếu thống nhất, phát sinh biến tướng hoặc hệ lụy không mong muốn trong quá trình thực hiện.
Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, một trong những giải pháp quan trọng để giảm áp lực học tập, học thêm là tiếp tục mở rộng hệ thống trung học phổ thông nghề, bảo đảm đủ chỗ học cho học sinh theo đúng nguyện vọng. Cùng với đó, cần từng bước thu hẹp khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các trường, các lớp. Khi cơ hội tiếp cận giáo dục có chất lượng được bảo đảm đồng đều hơn, áp lực phải học thêm và những hiện tượng tiêu cực phát sinh từ sự chênh lệch này cũng sẽ được giảm thiểu.
Về việc huy động nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên và các lực lượng chuyên môn ngoài nhà trường tham gia hoạt động giáo dục, Bộ trưởng cho biết trong năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn. Nội dung sẽ tập trung làm rõ tiêu chuẩn, điều kiện đối với người tham gia; chế độ bảo hiểm lao động, phương thức chi trả, trách nhiệm của các bên và các yêu cầu bảo đảm an toàn cho học sinh. Qua đó, vừa bảo đảm chất lượng giáo dục, vừa khai thác hiệu quả đội ngũ có chuyên môn, kinh nghiệm trong những môn học, hoạt động giáo dục mang tính đặc thù.
Đối với công tác tổ chức bữa ăn bán trú, Bộ trưởng cho biết, về quản lý nhà nước, Bộ đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành công điện và đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo thông tư nhằm tăng cường quản lý, tổ chức công tác bán trú trong các cơ sở giáo dục. Việc triển khai được thực hiện theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, trong đó đề cao trách nhiệm của địa phương trong lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn, bảo đảm chất lượng, an toàn và quyền lợi của học sinh.
Theo Bộ trưởng, việc phân định rõ trách nhiệm trong tổ chức bữa ăn bán trú cũng nhằm giúp giáo viên và nhà trường tập trung thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Nhà trường không có chức năng, nhiệm vụ trực tiếp cung cấp suất ăn mà chuyển sang vai trò giám sát, kiểm tra việc thực hiện; qua đó góp phần bảo đảm chất lượng bữa ăn, đảm bảo an toàn thực phẩm.
