Chuyển đổi số đang tạo ra không gian phát triển mới cho Quảng Ninh, từ du lịch thông minh, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt đến cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Nhưng càng nhiều hoạt động trên môi trường số, rủi ro mất an toàn, an ninh mạng càng hiện hữu với mức độ tinh vi và khó lường hơn.
Theo cơ quan chức năng, các hình thức tấn công mạng phổ biến hiện nay như phát tán mã độc, chiếm quyền điều khiển website, đánh cắp dữ liệu, giả mạo thương hiệu/tài khoản mạng xã hội, lừa đảo trực tuyến… diễn ra với tần suất cao, gây thiệt hại cả về tài chính lẫn uy tín.
Ở Quảng Ninh, cùng với tốc độ phát triển nhanh của kinh tế số, du lịch thông minh và thanh toán số, không gian mạng cũng bị các đối tượng xấu lợi dụng; đã có những vụ việc khiến hoạt động doanh nghiệp bị gián đoạn, dữ liệu khách hàng có nguy cơ rò rỉ, thậm chí hệ thống thanh toán bị chiếm quyền kiểm soát, kéo theo tổn thất về thương hiệu.
Đáng chú ý, nhiều rủi ro lại bắt nguồn từ con người và quy trình nội bộ như: nhân viên thiếu kỹ năng nhận diện email/đường link giả mạo, dùng mật khẩu yếu, chia sẻ dữ liệu không đúng quy định. Bên cạnh đó, việc phụ thuộc ngày càng lớn vào nền tảng số để bán hàng, chăm sóc khách hàng khiến tình trạng giả mạo fanpage/tài khoản, phát tán thông tin sai sự thật… có thể gây thiệt hại lâu dài nếu doanh nghiệp xử lý chậm.
Ngoài ra, ở địa bàn có lợi thế du lịch như Quảng Ninh, lừa đảo trực tuyến thường bám vào nhu cầu đặt phòng, đặt tour, dịch vụ nghỉ dưỡng mùa cao điểm. Dịp cuối năm cũng xuất hiện thủ đoạn “tín dụng đen” trên không gian mạng với cách thức mời chào qua tài khoản “ảo”, sim rác, nền tảng nhắn tin, bẫy vay nhanh – giải ngân tức thì... Tội phạm mạng cũng thường tận dụng các “sự cố” và “tin nóng” để giăng bẫy.
Trước bối cảnh trên, tỉnh đã ban hành kế hoạch ứng phó sự cố và bảo đảm an toàn thông tin mạng năm 2025, trong đó, lực lượng Công an tỉnh được giao vai trò trọng tâm trong nắm tình hình, giám sát không gian mạng, phát hiện sớm nguy cơ; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để doanh nghiệp và người dân nhận diện thủ đoạn lừa đảo.
Quảng Ninh cũng hoàn thiện kết nối hàng chục cơ sở dữ liệu phục vụ chuyển đổi số, các sở, ngành bồi dưỡng năng lực quản trị hệ thống thông tin cơ sở, tăng cường tổ chức hội nghị tuyên truyền, bồi dưỡng kỹ năng viết tin, bài và cập nhật thông tin cho cán bộ cơ sở…
Từ thực tiễn, bài toán của nhiều doanh nghiệp (nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, khởi nghiệp) chưa đầu tư tương xứng cho bảo mật, thiếu nhân sự chuyên trách, trong khi thủ đoạn tấn công ngày càng tinh vi và có yếu tố xuyên quốc gia, chia sẻ tại chương trình tọa đàm hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, Thượng tá Ngô Quang Tiệp, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và PCTP sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh khuyến nghị: Các đơn vị cần chuyển sang tư duy quản trị rủi ro, rà soát lỗ hổng định kỳ, sao lưu dữ liệu và thiết lập giám sát (tường lửa, chống mã độc, cảnh báo truy cập bất thường) theo mức độ phù hợp quy mô; đào tạo nhận thức an toàn thông tin cho nhân viên: nhận diện email giả mạo, quy tắc mật khẩu mạnh, xác thực đa yếu tố, quy trình xử lý khi nghi ngờ bị lộ tài khoản/OTP; chuẩn hóa quy chế nội bộ về dữ liệu như phân quyền truy cập, nhật ký thao tác, nguyên tắc chia sẻ dữ liệu, kịch bản ứng phó sự cố để giảm thiểu thiệt hại và thời gian gián đoạn…
Khi mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân cùng nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó rủi ro, không gian mạng mới thực sự trở thành môi trường an toàn để đổi mới sáng tạo, phát triển dịch vụ và nâng cao chất lượng sống.
