Trong dòng chảy chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, công nghệ đã trở thành động lực cốt lõi nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt trong 2 lĩnh vực thiết yếu là y tế và giáo dục tại Quảng Ninh, những bước tiến về công nghệ đang tạo ra chuyển biến mang tính nền tảng, giúp mỗi người tiếp cận dịch vụ tốt hơn, hiệu quả hơn.
Từ những lớp học truyền thống, giáo dục đang dịch chuyển mạnh mẽ sang môi trường số hóa, nơi dữ liệu, nền tảng trực tuyến và học liệu số đóng vai trò trung tâm. Tại Quảng Ninh, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị nhà trường và dạy học được triển khai khá đồng bộ.
Hệ thống quản lý trường học trực tuyến kết nối với cơ sở dữ liệu ngành giúp cập nhật thông tin theo thời gian thực, tạo nên nền tảng quản trị minh bạch, chính xác. 100% cơ sở giáo dục phổ thông đã triển khai sổ điểm, học bạ điện tử thay thế hoàn toàn hồ sơ giấy. Đây là một bước tiến đáng ghi nhận, không chỉ giảm tải hành chính mà còn tăng tính kết nối giữa nhà trường và gia đình.
Tuyển sinh đầu cấp trực tuyến, thanh toán học phí không dùng tiền mặt, học liệu số… đang từng bước định hình một hệ sinh thái giáo dục hiện đại. Quan trọng hơn, công nghệ không chỉ thay đổi cách quản lý, mà còn thay đổi cách dạy và học, hướng tới cá thể hóa, linh hoạt và giàu tính tương tác hơn.
Ở góc độ người trực tiếp giảng dạy, cô giáo Vũ Thị Thu Hương, giáo viên chủ nhiệm lớp 4A1, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, chia sẻ: “Lớp học của tôi được sử dụng bảng thông minh, laptop, hệ thống âm thanh, đôi khi cả camera vật thể và các công cụ như Microsoft Teams, ChatGPT, Gemini, Canva, CapCut, Veo 3 hay OLM để phục vụ giảng dạy và học tập. Công nghệ đơn giản là cách để bài học trở nên gần gũi và cuốn hút hơn. Nhờ đó, mỗi học sinh có thể học theo nhịp riêng, còn tôi thì dễ dàng theo dõi và hỗ trợ học sinh kịp thời. Việc ứng dụng công nghệ thông tin hợp lý khiến lớp học trở nên cởi mở hơn, học sinh hào hứng, tự tin chia sẻ và sáng tạo. Bên cạnh đó, tôi luôn hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ an toàn, biết bảo vệ bản thân và ứng xử văn minh trên mạng. Với tôi, điều quan trọng nhất vẫn là giữ được sự nhân văn, để công nghệ thực sự phục vụ cho sự phát triển toàn diện của học sinh”.
Nếu giáo dục là nền tảng tri thức, thì y tế là nền tảng của chất lượng sống. Thực tế, ở lĩnh vực này, công nghệ đang tạo ra những thay đổi mang tính đột phá. Hồ sơ sức khỏe điện tử đang được triển khai, giúp mỗi người dân có một “hồ sơ số” xuyên suốt quá trình chăm sóc y tế. Điều này không chỉ nâng cao độ chính xác trong công tác chẩn đoán, mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí cho người bệnh.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ CKII Nguyễn Bá Việt, Bí thư Đảng bộ, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh, các nền tảng khám chữa bệnh từ xa (telemedicine) mở ra cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân ở vùng sâu, vùng xa. Khoảng cách địa lý từng là rào cản lớn nhất trong chăm sóc sức khỏe bây giờ đang dần bị xóa nhòa. Trong bệnh viện, các hệ thống quản lý hiện đại giúp tối ưu quy trình, giảm thời gian chờ đợi. Công nghệ hình ảnh, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm bệnh lý, nâng cao hiệu quả điều trị. Thanh toán không tiền mặt cũng góp phần tạo nên trải nghiệm thuận tiện, văn minh hơn cho người bệnh.
Có thể thấy, công nghệ đã và đang giúp giáo dục và y tế góp phần thu hẹp khoảng cách không chỉ về địa lý, mà cả về cơ hội tiếp cận và chất lượng dịch vụ. Một học sinh ở vùng khó khăn có thể học qua kho học liệu số; một bệnh nhân tuyến dưới có thể được tư vấn bởi bác sĩ tuyến trên. Đó là biểu hiện rõ ràng nhất của một xã hội số mang tính bao trùm.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với con người và cách sử dụng. Như cô giáo Vũ Thị Thu Hương đã nhấn mạnh, yếu tố nhân văn phải luôn được đặt ở trung tâm. Đó cũng là yêu cầu chung cho cả ngành giáo dục và y tế, phát triển công nghệ, nhưng không đánh mất giá trị con người. Bởi suy cho cùng, công nghệ là phương tiện của cuộc sống. Khi được triển khai đúng hướng, nó sẽ không chỉ tạo ra những đột phá về kỹ thuật, mà còn mở ra những thay đổi sâu sắc trong chất lượng sống, nơi mỗi người dân được học tốt hơn và được chăm sóc tốt hơn về mọi mặt.
