Các lực lượng cứu hộ Colombia đang tiếp tục đào bới đống đổ nát sau trận động đất 7,4 độ làm ít nhất 181 người thiệt mạng và 2.595 người bị thương. Trong khi số người mất tích theo thống kê chính thức là 195, các cơ sở dữ liệu do cộng đồng lập cho thấy con số có thể lên tới gần 4.000, đặt chính quyền của tân Tổng thống Abelardo de la Espriella trước phép thử lớn đầu tiên.
Trận động đất 7,4 độ đã làm sập nhiều tòa nhà, phá hỏng đường sá, đè bẹp ô tô và tàn phá hàng chục thành phố, thị trấn. Máy xúc và thiết bị hạng nặng được huy động để di chuyển những khối bê tông lớn, trong khi các tình nguyện viên chuyền tay nhau từng xô gạch đá.
Tại nhiều khu vực, các đội cứu hộ liên tục yêu cầu mọi người giữ im lặng khi nghi ngờ có tiếng động từ dưới đống đổ nát.
Chạy đua trong những giờ quyết định
Thương vong tập trung chủ yếu tại các thành phố Cali, Pereira, Manizales và Quibdo. Tuy nhiên, giới chức địa phương và các gia đình lo ngại con số thực tế còn cao hơn tại các vùng nông thôn, nơi thông tin vẫn rất hạn chế.
Theo các tổ chức cứu trợ, 48-72 giờ đầu sau thảm họa thường có ý nghĩa quyết định trong việc tìm kiếm người sống sót, dù một số nạn nhân vẫn có thể cầm cự lâu hơn nếu tiếp cận được nước và thực phẩm.
Tổng thống de la Espriella cho biết hơn 1.000 ngôi nhà đã bị phá hủy và nhiều công trình khác bị hư hại.
Đứng gần phần còn lại của tòa chung cư nơi em trai sinh sống tại Pereira, ông Jairo Vargas cho biết ông đã lái xe khoảng 220 km từ Medellin với hy vọng tìm thấy người thân còn sống.
“Tôi hoàn toàn chắc chắn em tôi vẫn ở đây” - ông Vargas nói và cho biết chiếc xe của em trai vẫn đỗ bên ngoài.
Tuy nhiên, sau nhiều giờ không còn nghe thấy tiếng động từ bên trong đống đổ nát, hy vọng của gia đình đang dần giảm sút.
Phép thử đầu tiên với tân Tổng thống Colombia
Trận động đất xảy ra chỉ vài ngày sau khi ông de la Espriella nhậm chức Tổng thống Colombia, trở thành thách thức lớn đầu tiên đối với chính quyền mới.
Một trong những khu vực khó khăn nhất là Choco, nơi có tâm chấn. Đây là một trong những vùng nghèo và ít được đầu tư nhất tại Colombia, với nhiều địa bàn chỉ có thể tiếp cận bằng thuyền, đường xuyên rừng hoặc máy bay. Khu vực này cũng thường xuyên xảy ra xung đột giữa các nhóm vũ trang.
Ông Sterling Palacios, một lãnh đạo tại Choco, cho biết thủ phủ Quibdo cùng nhiều cộng đồng dọc sông Atrato bị thiệt hại nặng. Nhiều ngôi nhà bị san phẳng, trong khi dư chấn liên tục khiến người dân phải ngủ ngoài đường trong đêm.
Cơ quan Địa chất Colombia cho biết đã ghi nhận hơn 100 dư chấn kể từ trận động đất chính.
“Có những thị trấn nơi người dân mất tất cả, có người thiệt mạng, nhà cửa bị phá hủy. Chúng tôi chưa có bức tranh đầy đủ về thiệt hại, nhưng chắc chắn quy mô là rất lớn” - ông Palacios nói.
Tổng thống de la Espriella đã tới Quibdo tối 10/8 và thông báo huy động “toàn bộ lực lượng quân đội và cảnh sát”, cùng các kỹ sư, nhân viên cứu hộ và chó nghiệp vụ.
“Choco sẽ không bao giờ còn là vùng đất bị lãng quên” - Tổng thống de la Espriella tuyên bố.
Tuy nhiên, theo ông Palacios, hoạt động cứu trợ hiện vẫn tập trung chủ yếu tại thủ phủ Quibdo. Thách thức lớn nhất là tiếp cận các thị trấn nông thôn chỉ có thể đến bằng thuyền, với hành trình có thể kéo dài hàng giờ hoặc nhiều ngày.
Tình hình càng phức tạp do sự hiện diện của các nhóm vũ trang tranh giành quyền kiểm soát địa bàn. Trong thời kỳ COVID-19, một số nhóm từng ngăn nhân viên y tế tiếp cận các khu vực hẻo lánh.
Hàng nghìn gia đình tìm kiếm người thân
Nhiều gia đình đã đăng thông tin về người mất tích lên các trang web do người dân vận hành.
Chị Dana Carolina Zamora cũng đã đăng ảnh người chú Miguel Ángel Zamora, 60 tuổi, một nông dân sống tại vùng nông thôn El Cairo, không xa tâm chấn San Jose del Palmar.
Người chú của Zamora sống trong một căn nhà truyền thống làm bằng gỗ và đất. Giới chức địa phương cho biết khoảng 80% số nhà ở thị trấn El Cairo, nơi có khoảng 7.000 dân, đã bị hư hại.
“Chúng tôi rất lo lắng. Chúng tôi chỉ hy vọng ông vẫn ổn và việc mất liên lạc đơn thuần do hệ thống thông tin bị gián đoạn” - chị Zamora nói.
Tại Pereira, bà Mónica Sánchez kể rằng một bức tường trong xưởng may của bà đã đổ sập khi động đất xảy ra. Bà cùng 12 nhân viên đã kịp chạy thoát.
“Thật kinh hoàng, thành phố như sụp xuống quanh chúng tôi” - bà Sánchez nói.
Ngày 11/8, lực lượng cứu hộ đã giải cứu Diana Troncoso, người được tìm thấy còn sống dưới đống đổ nát. Khi cô được đặt lên cáng, những người chứng kiến vỗ tay, nhưng lực lượng cứu hộ nhanh chóng yêu cầu giữ im lặng để tiếp tục lắng nghe dấu hiệu của những người còn mắc kẹt.
Pereira và Cali đã áp đặt lệnh giới nghiêm trong đêm 10/8 nhằm ngăn chặn cướp bóc. Pereira cũng cấm phương tiện cá nhân lưu thông nhằm tạo điều kiện cho xe cứu thương, cảnh sát và lực lượng cứu hộ di chuyển.
Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo sẽ cung cấp 15,5 triệu USD để hỗ trợ chỗ ở khẩn cấp, thực phẩm và các hoạt động cứu trợ khác. Nhiều chính phủ Mỹ Latinh cũng đề nghị hỗ trợ Colombia.
“Đây là thảm kịch đối với toàn thành phố, với hàng nghìn gia đình. Nhưng chúng tôi vẫn ở đây và sẽ tiếp tục tiến về phía trước” - Thị trưởng Pereira Mauricio Salazar khẳng định.
