Trước diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường của thiên tai và sự cố, việc chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện cùng phương án ứng phó ngay từ cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những cuộc diễn tập phòng thủ dân sự (PTDS) tại các xã, phường, đặc khu không chỉ giúp kiểm tra khả năng vận hành cơ chế, phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng, mà còn góp phần rà soát, hoàn thiện phương án và nâng cao năng lực xử trí các tình huống thực tế.
Là cuộc diễn tập PTDS đầu tiên được tổ chức sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cuộc diễn tập tại xã Tiên Yên đặt ra không ít yêu cầu mới đối với cấp ủy, chính quyền và các lực lượng tham gia. Thời gian chuẩn bị không dài, các cơ quan, đơn vị cùng lúc phải triển khai nhiều nhiệm vụ, trong khi điều kiện thời tiết cũng ảnh hưởng đến quá trình luyện tập, nhất là phần thực binh.
Bám sát yêu cầu nhiệm vụ, địa phương đã triển khai công tác chuẩn bị khá kỹ lưỡng. Ban Chỉ huy PTDS xã chủ động tham mưu thành lập Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức, khung diễn tập và các tiểu ban bảo đảm. Việc khảo sát địa điểm, xây dựng kịch bản được thực hiện sát với tình hình thực tế; cán bộ tham gia được tập huấn rõ vị trí, nhiệm vụ; các lực lượng, phương tiện và vật tư phục vụ diễn tập cũng được hiệp đồng, chuẩn bị từ trước.
Cùng với xử lý tình huống trong hội trường, ở phần vận hành cơ chế, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã cùng các lực lượng, quân sự, công an, biên phòng, các phòng, ban, ngành, đoàn thể đã thực hành xử trí tình huống ứng phó với siêu bão, qua đó rà soát, bổ sung phương án theo phương châm “4 tại chỗ”. Ở phần thực binh, tình huống ứng phó với bão số 6 sát thực tế giúp các lực lượng luyện tập chỉ huy, phối hợp nhịp nhàng; cuộc diễn tập đạt mục tiêu và bảo đảm an toàn tuyệt đối về người, phương tiện.
Thượng tá Nguyễn Tiến Định, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Tiên Yên, chia sẻ: “Qua diễn tập, chúng tôi kiểm tra được khả năng vận hành của Ban Chỉ huy PTDS, vai trò tham mưu của các lực lượng cũng như khả năng phối hợp khi xử trí tình huống. Quan trọng hơn là qua từng nội dung đã chỉ ra được những điểm còn hạn chế để tiếp tục bổ sung phương án, rèn luyện lực lượng, bảo đảm khi có tình huống thực tế xảy ra có thể chủ động xử trí ngay từ cơ sở”.
Không chỉ Tiên Yên, tại đặc khu Vân Đồn, nội dung diễn tập cũng được xây dựng sát đặc điểm địa bàn. Với đặc thù biển, đảo, nhiều hoạt động kinh tế và dân sinh gắn với biển, các tình huống được lựa chọn tập trung vào những nguy cơ có thể phát sinh khi bão mạnh, thiên tai xảy ra. Trong phần vận hành cơ chế, các lực lượng thực hành tiếp nhận thông tin về bão; đánh giá tình hình; điều chỉnh, bổ sung kế hoạch; triển khai nhiệm vụ và hiệp đồng lực lượng khắc phục hậu quả.
Phần thực hành được xây dựng từ chính những nguy cơ thường trực trên địa bàn: Chằng chống tàu bè, di dời người dân và tài sản khỏi khu vực lồng bè nuôi thủy sản; thông tin, cảnh báo, kêu gọi tàu thuyền về nơi tránh trú, tổ chức neo đậu tại khu vực cảng Cái Rồng; tìm kiếm, cứu nạn người bị rơi xuống biển do va chạm tàu.
Trung tá Nguyễn Đức Trung, Chỉ huy trưởng Ban CHQS đặc khu Vân Đồn, cho biết: “Qua từng tình huống, mỗi lực lượng có điều kiện kiểm tra lại vị trí, chức năng và phần việc của mình khi thiên tai, thảm họa xảy ra. Khả năng chỉ đạo, phối hợp ứng phó bão mạnh, siêu bão của Ban Chỉ huy PTDS đặc khu được kiểm tra; phương châm “4 tại chỗ”, “3 sẵn sàng” được cụ thể hóa trong quá trình xử trí”.
Thực tế các cuộc diễn tập cho thấy, mỗi địa bàn có đặc điểm và nguy cơ thiên tai, sự cố khác nhau. Vì vậy, diễn tập càng sát địa bàn, sát lực lượng, sát tình huống càng giúp địa phương kiểm tra thực chất khả năng ứng phó. Đặc biệt, trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đây còn là dịp kiểm nghiệm khả năng chỉ huy, điều hành và phối hợp của bộ máy mới trong xử trí những tình huống đòi hỏi sự nhanh chóng, thống nhất.
Đại tá Bùi Đức Lâm, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh, nhấn mạnh: Thông qua diễn tập, các địa phương tiếp tục hoàn thiện cơ chế chỉ huy, điều hành, rà soát phương án, nâng cao khả năng hiệp đồng giữa các lực lượng. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm khi có tình huống xảy ra, cơ sở có thể chủ động huy động lực lượng, phương tiện và xử trí kịp thời, hiệu quả; góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.
