Cháy rừng và cháy đất tại Indonesia đang diễn biến nghiêm trọng hơn trong năm nay khi hiện tượng El Niño khiến mùa khô kéo dài. Tình trạng này không chỉ đe dọa sức khỏe và sinh kế của người dân mà còn phá hủy môi trường sống của các loài động vật hoang dã, trong đó có đười ươi Borneo, loài động vật quý hiếm đang phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.
Khói mù độc hại từ các đám cháy tại Indonesia không chỉ đe dọa sức khỏe người dân trong nước mà còn lan sang các nước láng giềng, thậm chí tới Philippines, cách khu vực cháy hơn 800 km. Tại Malaysia, chính quyền bang Sarawak trên đảo Borneo đã ban bố tình trạng khẩn cấp vào tuần trước.
Trên các đảo Borneo và Sumatra của Indonesia, lực lượng cứu hộ đang khẩn trương giải cứu những cá thể đười ươi bị thương, mắc kẹt hoặc bị bao vây giữa khói mù dày đặc.
Novita, một con đười ươi Borneo cái khoảng 3-4 tuổi, được tìm thấy đang bám trên một cây gần như trụi lá giữa khói mù tại khu rừng Katune, tỉnh Trung Kalimantan.
“Lòng bàn tay và bàn chân của Novita bị bỏng, có thể do con vật phải băng qua khu vực đã cháy để tìm đường lên cây”, ông Jamartin Sihite, Chủ tịch Quỹ Cứu hộ Đười ươi Borneo, nói.
Novita sau đó được gây mê, hỗ trợ thở oxy, truyền dịch và đưa đến trung tâm phục hồi chức năng tại Nyaru Menteng. Sau khi các vết bỏng lành, con vật sẽ được đánh giá khả năng leo trèo và sinh tồn trong môi trường tự nhiên. Ông Sihite bày tỏ hy vọng Novita có thể trở lại rừng, đồng thời cho biết những cá thể đười ươi từng được thả về tự nhiên dù mất một số ngón tay vẫn có thể sinh tồn.
Tuy nhiên, không phải động vật nào cũng được cứu sống. Một con đười ươi đực tên Sampurna, khoảng 20 tuổi, được người dân phát hiện trong tình trạng khó thở tại một đồn điền cọ dầu ở huyện Ketapang, tỉnh Tây Kalimantan, hồi đầu tháng trước. Theo Bộ Lâm nghiệp Indonesia, con vật đã chết chỉ vài giờ sau khi được giải cứu.
Các chuyên gia cảnh báo cháy rừng không chỉ trực tiếp đe dọa động vật mà còn phá hủy môi trường sống tự nhiên của chúng. Ông Andi Muhammad Kadhafi, người đứng đầu Cơ quan Bảo tồn Tài nguyên Thiên nhiên tỉnh Trung Kalimantan, nhấn mạnh cần kết hợp các biện pháp phòng chống cháy, bảo vệ môi trường sống, giám sát và ứng phó nhanh để hạn chế thiệt hại.
Theo số liệu của chính phủ Indonesia, hơn 202.000 ha đất đã bị thiêu rụi trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7. Trong khi đó, dự án độc lập Nusantara Atlas, sử dụng ảnh vệ tinh để theo dõi cháy rừng, ước tính diện tích bị cháy đã lên gần 896.000 ha vào cuối tháng 8.
Bộ Lâm nghiệp Indonesia cho biết tính đến ngày 10/10, hơn 270 động vật hoang dã tại vùng Kalimantan đã được giải cứu, phục hồi chức năng hoặc hướng đến những môi trường sống an toàn hơn.
