Thủ tướng Canada Mark Carney đang đón tiếp các nhà lãnh đạo châu Âu nhằm thúc đẩy một khuôn khổ hợp tác chưa từng có tiền lệ. Tuy nhiên, đề xuất trao cho Canada quy chế “thành viên liên kết” của Liên minh châu Âu (EU) đang vấp phải sự phản đối, dù Chủ tịch Ủy ban châu Âu tích cực ủng hộ ý tưởng này.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa sẽ cùng ông Carney tham dự hội nghị thượng đỉnh Canada – EU diễn ra tại Montreal trong hai ngày 29–30/10, nhằm tăng cường quan hệ thương mại, quốc phòng và kinh tế. Canada và EU đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Washington trong bối cảnh trật tự thế giới thay đổi.
Các quan chức EU cung cấp thông tin cho báo chí trước thềm hội nghị cho biết quan hệ đối tác được đề xuất có thể đưa Canada đến gần EU hơn bất kỳ thỏa thuận nào trước đây giữa khối này với một quốc gia ngoài châu Âu. Tuy nhiên, cấu trúc và thậm chí cả tên gọi của cơ chế hợp tác vẫn chưa được thống nhất. Một số quốc gia thành viên đặt câu hỏi về quy chế “thành viên liên kết” do bà von der Leyen đề xuất hồi tháng trước.
Khi đến Montreal, bà von der Leyen không có dấu hiệu từ bỏ đề xuất này. Trên mạng xã hội, bà viết rằng châu Âu muốn đưa Canada đến gần EU hơn bao giờ hết với tư cách “Thành viên liên kết của EU”.
Ông Anand Sundar, cố vấn đặc biệt tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu, cho biết Pháp và Đức nằm trong số những nước không hài lòng với cách gọi này và quy chế đó có thể không được thông qua tại hội nghị.
Hôm 27/10, ông Carney cho biết hội nghị sẽ mở đầu cho các cuộc đàm phán tiếp theo trong năm tới.
“Những tên gọi hay thuật ngữ cụ thể không quan trọng. Điều quan trọng là những thay đổi mà thỏa thuận mang lại cho cuộc sống của người dân Canada, đặc biệt là cơ hội học tập, làm việc và đi lại dành cho giới trẻ; những cơ hội mới cho doanh nghiệp Canada; nhiều cơ hội hơn cho các nhà nghiên cứu Canada; và việc Canada nói chung trở thành một quốc gia độc lập, có chủ quyền hơn, để chúng ta có thể sống theo cách mình lựa chọn”, ông Carney nói.
Ông Carney đã loại trừ khả năng Canada chính thức gia nhập EU, bởi điều đó đòi hỏi nước này phải điều chỉnh luật pháp và quy định cho phù hợp với khối.
Hội nghị là phép thử đối với tầm nhìn của ông Carney về một trật tự toàn cầu mới. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, hồi tháng 1, ông cảnh báo trật tự quốc tế do Mỹ dẫn dắt đang tan rã, đồng thời kêu gọi các cường quốc tầm trung đoàn kết để chống lại sức ép kinh tế.
