Bước tiến mới trong công tác vận động hiến máu tình nguyện

Năm 2025 đánh dấu cột mốc ý nghĩa khi tỉnh Quảng Ninh hoàn thành chặng đường 5 năm triển khai Chỉ thị số 14/CT-UBND ngày 17/12/2020 của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh về việc tăng cường công tác vận động hiến máu tình nguyện (HMTN) giai đoạn 2021-2025. Từ những khó khăn ban đầu, phong trào hiến máu trên địa bàn tỉnh đã bứt phá mạnh mẽ, trở thành điểm sáng toàn quốc với những con số ấn tượng và đầy nhân văn.

Sức lan tỏa mạnh mẽ

Nhìn lại giai đoạn trước khi Chỉ thị số 14/CT-UBND được ban hành, công tác vận động HMTN trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh dù đã đạt được một số kết quả khả quan nhưng vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, hạn chế. Việc tổ chức hiến máu thời điểm đó chủ yếu mang tính phong trào, phân bổ không đồng đều giữa các địa phương, đơn vị. Sự phối hợp giữa các ngành, đoàn thể và đơn vị tiếp nhận máu còn chưa chặt chẽ, thiếu tính bền vững; nguồn người hiến máu thường xuyên, hiến máu nhắc lại còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ thiếu máu cục bộ vào một số thời điểm nhất định, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác cấp cứu, điều trị cho người bệnh.

Trước bối cảnh đó, ngày 17/12/2020, UBND tỉnh đã ban hành Chỉ thị số 14/CT-UBND về việc tăng cường công tác vận động HMTN giai đoạn 2021-2025. Chỉ thị ban hành hết sức cần thiết, kịp thời, thể hiện sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của UBND tỉnh đối với công tác HMTN - một nhiệm vụ có ý nghĩa nhân đạo, xã hội và y tế sâu sắc. Chỉ thị cũng đã xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng sở, ban, ngành, địa phương, qua đó tạo ra một hành lang pháp lý và cơ chế chỉ đạo thống nhất, đồng bộ trong toàn tỉnh, giúp công tác HMTN có bước phát triển rõ rệt và ngày càng đi vào chiều sâu.

Ngay sau khi Chỉ thị 14 được ban hành, Ban Chỉ đạo vận động HMTN tỉnh đã được kiện toàn với sự tham gia của lãnh đạo các sở, ngành, đoàn thể tỉnh và địa phương. Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo vận động HMTN các địa phương cũng được thành lập, kiện toàn. Vai trò của các đơn vị nòng cốt đã được phát huy tối đa. Hội Chữ thập đỏ tỉnh đã thực hiện tốt vai trò Cơ quan thường trực, tham mưu kịp thời các kế hoạch vận động sát thực tế. Sở Y tế chủ trì dự báo nhu cầu máu hàng năm và chỉ đạo các bệnh viện đảm bảo trang thiết bị, nhân lực tiếp nhận máu an toàn. Lực lượng vũ trang và đoàn thanh niên các cấp trở thành lực lượng xung kích với tinh thần sẵn sàng hiến dâng giọt máu đào vì người bệnh. Các doanh nghiệp lớn trên địa bàn tỉnh cũng huy động đông đảo công nhân, người lao động tích cực tham gia phong trào HMTN.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền đã được đổi mới mạnh mẽ. Xác định công tác tuyên truyền là “chìa khóa” thay đổi nhận thức, trong 5 năm qua, ban chỉ đạo vận động HMTN các cấp đã triển khai đồng bộ nhiều hình thức vận động đa dạng, phong phú. Điểm nhấn nổi bật là sự phối hợp chặt chẽ giữa Ban Chỉ đạo vận động HMTN tỉnh với Trung tâm Truyền thông tỉnh (nay là Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh) thông qua các kế hoạch tuyên truyền hàng năm, quý và tháng. Nhờ đó, mỗi năm có hàng trăm tin, bài và hàng chục phóng sự về những tấm gương tiêu biểu được đăng tải, góp phần lan tỏa sâu rộng ý nghĩa nhân văn của việc hiến máu cứu người.

Bên cạnh các kênh truyền thông truyền thống, sức mạnh của mạng xã hội và báo chí điện tử cũng được tận dụng tối đa để tiếp cận nhanh chóng đến cán bộ, đoàn viên, công nhân và sinh viên. Không dừng lại ở các khu vực trung tâm, thông điệp hiến máu đã được đưa đến tận các thôn, xã vùng cao và bà con vùng biên giới, hải đảo xa xôi thông qua việc cấp phát hàng vạn tờ rơi cùng hàng trăm băng rôn, pano, áp phích mỗi năm. Đặc biệt, các đợt tuyên truyền luôn được tổ chức gắn liền với những chiến dịch ra quân lớn như: Lễ hội Xuân hồng, Chủ nhật đỏ, Những giọt máu hồng hè - Hành trình đỏ, hay các ngày kỷ niệm lớn của đất nước và của tỉnh. Chính sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác truyền thông đã tạo tiền đề quan trọng để thu hút hàng vạn người dân Đất mỏ tự nguyện tham gia hiến máu, đưa phong trào ngày càng đi vào chiều sâu và bền vững.

Những con số "biết nói"

Kết quả thực tế trong 5 năm qua là minh chứng rõ nét nhất cho tính hiệu quả của Chỉ thị 14. Trong 5 năm qua, trên địa bàn tỉnh đã tổ chức được 485 đợt ra quân hưởng ứng các chương trình, chiến dịch, như: Lễ hội Xuân hồng, Ngày toàn dân tham gia HMTN 7/4; Những giọt máu hồng hè; Ngày chủ nhật đỏ; Hành trình đỏ và các sự kiện của các tổ chức, cơ quan, đơn vị, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp với sự tham gia hưởng ứng của hàng vạn người.

Kết quả tiếp nhận máu tăng qua các năm và luôn vượt chỉ tiêu, kế hoạch đề ra. Nếu như năm đầu triển khai Chỉ thị 14 (năm 2021), toàn tỉnh tiếp nhận được 15.408 đơn vị máu (đạt 128% kế hoạch) thì đến năm 2025, con số này đã chạm mốc 23.550 đơn vị máu, tăng gấp hơn 1,5 lần so với thời điểm bắt đầu. Điều đáng chú ý là trong suốt 5 năm, Quảng Ninh luôn duy trì đà vượt chỉ tiêu kế hoạch được giao với tỷ lệ dao động từ 103% đến 128% mỗi năm. Song song với số lượng máu tiếp nhận, tỷ lệ dân số tham gia hiến máu cũng có sự chuyển biến tích cực, tăng đều đặn từ 1,2% năm 2021 lên 1,6% vào năm 2025. Tính chung cả giai đoạn 2021-2025, tổng lượng máu vận động đạt 99.609 đơn vị, đạt tới 181% chỉ tiêu số đơn vị máu đề ra trong Chỉ thị 14 (99.609/55.000 đơn vị máu). Tỷ lệ dân số hiến máu bình quân cả giai đoạn đạt 1,4%, vượt xa mục tiêu phấn đấu 1% của tỉnh. Những con số này không chỉ là kết quả của công tác chỉ đạo quyết liệt, mà còn là biểu hiện sinh động cho tinh thần tương thân tương ái, sẵn sàng sẻ chia của người dân Vùng mỏ, tạo nên nguồn lực dự trữ dồi dào, đảm bảo nhu cầu cấp cứu và điều trị tại các cơ sở y tế trên địa bàn.

Bên cạnh kết quả tiếp nhận máu, tỉnh đã xây dựng được mạng lưới HMTN bền vững tại cơ sở. Toàn tỉnh đã củng cố và phát triển 46 đội, CLB HMTN với 3.157 thành viên, nòng cốt là lực lượng cán bộ, viên chức, đoàn viên, thanh niên, hội viên, tình nguyện viên chữ thập đỏ. Nhiều mô hình, CLB vận động HMTN được củng cố, thành lập mới và hoạt động hiệu quả, sẵn sàng ứng trực 24/7 cho các ca cấp cứu khẩn cấp đã được hình thành như: CLB Ngân hàng máu sống 24h; CLB Ngân hàng máu hiếm; CLB Giọt hồng Đất Mỏ; CLB Thiện nguyện hiến máu Hồng Tâm; CLB HMTN phường Bãi Cháy…

Đặc biệt, thông qua công tác tuyên truyền, vận động HMTN, đã có đông đảo người tham gia hiếu máu, hiếu máu nhiều lần, xuất hiện ngày càng nhiều gia đình có đông thành viên hiến máu và vận động HMTN. Điển hình như gia đình ông Trần Quang Quý (phường Việt Hưng); gia đình chị Đào Thị Duyên (phường Mông Dương); gia đình chị Vũ Thị Hồng Thoa (phường Hạ Long); gia đình bác sĩ Khúc Thị Ngắm (Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh)… Nhiều cá nhân đã có hàng chục lần hiến máu được tôn vinh cấp quốc gia, cấp tỉnh, như: Bác sĩ Nguyễn Văn Khởi (Bệnh viện Bãi Cháy) có 35 lần hiến máu; anh Nguyễn Anh Tuấn (Công ty CP Tập đoàn INDEVCO Quảng Ninh) có hơn 30 lần hiến máu; thầy giáo Trần Trung Kiên (phường Uông Bí) có 27 lần hiến máu; anh Hà Văn Biển (phường Hạ Long) có 23 lần hiến máu;… Trong 5 năm, toàn tỉnh có 22 cá nhân được tôn vinh cấp Quốc gia; cấp tỉnh đã đề xuất tặng Bằng khen cho hơn 200 tập thể, cá nhân; cấp huyện khen thưởng hơn 500 gương điển hình tiêu biểu trong phong trào HMTN. Ban Chỉ đạo vận động HMTN tỉnh được Ban Chỉ đạo HMTN quốc gia tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác vận động HMTN hằng năm.

Phát huy những kết quả đã đạt được, tỉnh Quảng Ninh đã xác định những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác vận động HMTN cho giai đoạn tiếp theo. Theo đó, Ban Chỉ đạo vận động HMTN tỉnh đã thẳng thắn chỉ ra những "nút thắt" cần sớm được tháo gỡ để phong trào HMTN phát triển bền vững hơn. Đó là việc kiện toàn ban chỉ đạo vận động HMTN cấp cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn khá chậm, dẫn đến sự thiếu quyết liệt trong chỉ đạo tại một số địa bàn. Dù tổng lượng máu tiếp nhận tăng cao trong 5 năm qua, nhưng nguồn người hiến máu hiện vẫn chưa thực sự bền vững; tỷ lệ người hiến máu nhắc lại chưa cao và sự hưởng ứng của người dân còn thiếu đồng đều giữa các khu vực, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc công tác phối hợp ở một số cơ sở chưa thường xuyên, chưa phát huy hết vai trò của các thành viên ban chỉ đạo ngoài lực lượng nòng cốt là hội chữ thập đỏ và đoàn thanh niên. Đồng thời, nguồn kinh phí cho tuyên truyền tại cơ sở còn hạn hẹp, thiếu thống nhất, khiến nhận thức của một bộ phận nhân dân về nghĩa cử cao đẹp của HMTN chưa thực sự chuyển biến sâu sắc.

Để phong trào HMTN tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, theo hướng chuyên nghiệp và bền vững, UBND tỉnh vừa ban hành Chỉ thị số 05/CT-UBND ngày 3/2/2026 về việc tăng cường công tác vận động HMTN trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2026-2030. Toàn tỉnh phấn đấu hằng năm có tối thiểu 1,8% dân số trong tỉnh đăng ký, tham gia HMTN (tương đương 25.000 đơn vị/năm). Tỉnh chú trọng kiện toàn 100% ban chỉ đạo cấp xã; nhân rộng các mô hình câu lạc bộ tình nguyện. Song song với việc duy trì các chiến dịch lớn và duy trì các hoạt động HMTN thường xuyên, đột xuất 24/7 theo nhu cầu về máu phục vụ cấp cứu, điều trị người bệnh, nhiệm vụ đột phá là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều phối các hoạt động HMTN, quản lý cơ sở dữ liệu người hiến máu. Đồng thời đổi mới truyền thông, thực hiện tốt chính sách tôn vinh để phong trào HMTN trên địa bàn tỉnh phát triển chuyên nghiệp và bền vững.