Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 18/6 cho rằng, các đồng minh của Washington tại châu Âu cần đi đầu trong việc bảo vệ lục địa của mình, đồng thời góp phần đưa NATO trở thành “một liên minh quân sự thực sự cứng rắn”.
Phát biểu tại cuộc họp các Bộ trưởng quốc phòng NATO, ông Hegseth kêu gọi tái định hình liên minh gồm 32 thành viên thành một phiên bản “NATO 3.0”, đủ khả năng răn đe mọi mối đe dọa.
Những phát biểu này được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Mỹ thông báo với các đồng minh rằng nước này sẽ không còn bố trí một số tàu chiến và máy bay trong trường hợp một thành viên NATO bị tấn công. Các đồng minh châu Âu cùng Canada hiện đang tìm cách bù đắp những khoảng trống đó.
“NATO 3.0 là sự thừa nhận trong thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh rằng NATO cần trở lại là một liên minh quân sự thực sự cứng rắn, sở hữu năng lực quân sự đủ mạnh để răn đe ngay tại châu Âu và đảm nhận vai trò dẫn dắt trong nhiệm vụ phòng thủ thông thường của lục địa này”, ông Hegseth nói.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng cho biết, Washington sẽ đầu tư 1.500 tỷ USD cho quốc phòng trong năm 2027 như một phần của chiến lược này. Theo ông, đây là "thông điệp gửi tới thế giới" rằng Mỹ đang xây dựng một "kho vũ khí của tự do". Kho vũ khí này “trước hết nhằm bảo vệ nước Mỹ và các lợi ích của Mỹ, đồng thời củng cố sức mạnh của NATO và các đồng minh”.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ cần chuẩn bị cho khả năng đối phó đồng thời với hai cuộc xung đột và muốn duy trì nhiều nguồn lực quân sự hơn trong trường hợp xảy ra khủng hoảng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Theo Điều 5 trong Hiệp ước NATO về nguyên tắc phòng thủ tập thể, 32 quốc gia thành viên cam kết rằng một cuộc tấn công nhằm vào một nước sẽ được xem là tấn công nhằm vào toàn bộ liên minh. Tuy nhiên, điều khoản này không bắt buộc các thành viên phải hỗ trợ quân sự, dù trên thực tế nhiều nước có khả năng sẽ làm như vậy.
Về bản chất, Mỹ đang thu hẹp quy mô hỗ trợ mà nước này có thể dành cho đồng minh nếu Điều 5 được kích hoạt. Mỹ hiện sở hữu lực lượng vũ trang lớn nhất NATO và không có kế hoạch rút các vũ khí hạt nhân đang triển khai tại châu Âu, vốn được xem là nền tảng quan trọng trong năng lực răn đe của liên minh.
